
Dania główne
Pierogi ruskie
Anna Sójka

Choć pierogi z kapustą i grzybami kojarzą się przede wszystkim z wigilijnym stołem, są zbyt dobre, by przygotowywać je tylko raz w roku. Domowy farsz z kiszonej kapusty i suszonych leśnych grzybów jest przy tym znacznie bardziej aromatyczny niż nadzienie z pierogów dostępnych w sklepach.




Kapusta kiszona | 600 gramów |
Grzyb suszony | 50 gramów |
Cebula | 2 sztuki |
Olej | 80 mililitrów |
Liść laurowy | 2 sztuki |
Ziele angielskie | 3 sztuki |
Cukier | 0.5 łyżeczki |
Sól | 1 szczypta |
Pieprz | 1 szczypta |
Mąka pszenna | 500 gramów |
Woda | 300 mililitrów |
Masło | 25 gramów |
Sól | 0.75 łyżeczki |
Białko | 4,1 g |
Tłuszcze | 6,5 g |
Węglowodany | 24,3 g |
Podane wartości są szacunkowe
Zalej suszone grzyby zimną wodą, przykryj i odstaw na kilka godzin. Następnie odcedź je, zachowując wodę. Posiekaj drobno grzyby. Odciśnij kapustę kiszoną z nadmiaru soku. Jeśli jest bardzo kwaśna, przepłucz ją wcześniej zimną wodą. Posiekaj kapustę i przełóż do garnka.
Obierz cebulę i pokrój w kosteczkę. Wysmaż ją na rozgrzanym oleju (na średniej mocy palnika), aż zmięknie i się zarumieni. Dodaj grzyby i smaż jeszcze przez kilka minut.
Przełóż cebulę z grzybami do garnka z kapustą. Dodaj liście laurowe, ziele angielskie, cukier oraz pieprz. Wlej około 300 ml wody (w tym – pozostałej z moczenia grzybów), przykryj garnek i duś kapustę z grzybami na wolnym ogniu przez około godzinę, co pewien czas mieszając. Następnie zdejmij pokrywkę i duś farsz jeszcze przez około 20 minut, aż nadmiar płynu odparuje.
Usuń liście laurowe i ziele angielskie. Spróbuj farszu i w razie potrzeby dopraw solą. Odstaw do wystudzenia.
Przesiej mąkę z solą do dużej miski. Rozpuść masło w gorącej wodzie (około 80°C). Stopniowo wlewaj płyn do mąki, mieszając składniki łyżką. Gdy masa przestygnie, zagnieć ją dłońmi na miękkie, gładkie ciasto. Jeśli będzie zbyt kleiste, dosyp trochę mąki. Podziel ciasto na mniejsze porcje, przykryj bawełnianą ściereczką i pozostaw na około 30 minut w temperaturze pokojowej.
Na podsypanej mąką stolnicy rozwałkuj pierwszą porcję ciasta na cienki placek. Wytnij z niego krążki (np. szklanką). Na każdy nałóż porcję farszu, złóż ciasto na pół i dokładnie zlep brzegi. Gotowe pierogi z kapustą i grzybami układaj na oprószonej mąką desce i przykrywaj ściereczką, by nie wysychały. Skrawki ciasta ponownie krótko zagnieć i rozwałkuj. Przygotuj z niego pierogi według powyższego opisu.
Ugotuj pierogi partiami w dużej ilości lekko osolonego wrzątku. Gotuj je przez około 3–4 minuty od chwili, gdy wypłyną na powierzchnię wody.
Pierogi z kapustą i grzybami od lat zajmują ważne miejsce w polskiej kuchni. Najczęściej pojawiają się na stole podczas Wigilii, ale przecież nie ma powodu, by czekać z ich przygotowaniem aż do świąt Bożego Narodzenia - są pyszne zawsze, niezależnie od okazji.
Dobrze doprawiony farsz z kiszonej kapusty i suszonych grzybów oraz delikatne, cienkie ciasto tworzą połączenie, które sprawdza się również jako bezmięsny obiad dla całej rodziny. Domowa wersja ma jeszcze jedną zaletę - można samodzielnie zdecydować o proporcjach składników i intensywności smaku.
Dobry farsz do pierogów powinien być wyrazisty, aromatyczny i jednocześnie na tyle suchy, aby nie powodował rozklejania się pierogów podczas gotowania. Podstawą jest w tym przypadku kapusta kiszona, której przed przygotowaniem warto spróbować. Jeżeli jest wyjątkowo kwaśna, można ją delikatnie przepłukać zimną wodą. Nie należy jednak robić tego zbyt długo, ponieważ charakterystyczna kwasowość kapusty jest jednym z najważniejszych elementów tego tradycyjnego dania.
Drugim filarem nadzienia są suszone grzyby. Po namoczeniu warto zachować wodę, w której się moczyły, ponieważ może dodatkowo wzbogacić smak kapusty podczas duszenia. Trzeba ją jednak wcześniej dokładnie przecedzić. Cebula podsmażona na oleju dodaje farszowi słodyczy i głębi, a liść laurowy, ziele angielskie oraz pieprz podkreślają jego unikalny charakter.
Bardzo ważne jest dokładne odparowanie płynu pod koniec duszenia. Farsz przeznaczony do pierogów nie może być wodnisty.
W przypadku pierogów równie ważne jak nadzienie jest właśnie ciasto. Powinno być miękkie, elastyczne i na tyle cienkie, aby nie zdominowało smaku farszu. W tym przepisie wykorzystuje się gorącą wodę oraz masło, dzięki czemu ciasto jest delikatne i dobrze poddaje się wałkowaniu.
Mąkę warto wcześniej przesiać, a gorącą wodę z rozpuszczonym masłem dodawać stopniowo. Początkowo składniki można mieszać łyżką, ponieważ płyn jest bardzo gorący. Dopiero po przestudzeniu masy ciasto należy wyrabiać dłońmi. Gotowe powinno być gładkie i miękkie. Jeżeli nadmiernie się klei, można dodać niewielką ilość mąki.
Ważny jest również odpoczynek ciasta. Około 30 minut pod przykryciem pozwala mu się rozluźnić, dzięki czemu późniejsze rozwałkowanie jest łatwiejsze.
Pierogi wigilijne z kapustą i grzybami to bez wątpienia jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań obecnych w polskiej tradycji.
Ich charakterystyczny smak wynika przede wszystkim z połączenia kwaśnej kapusty, aromatycznych suszonych grzybów i cebuli. W wielu domach farsz przygotowuje się dzień wcześniej, co pozwala lepiej rozplanować pracę przed świętami.
Nie oznacza to jednak, że pierogi z takim nadzieniem trzeba przygotowywać wyłącznie w grudniu. To także dobry pomysł na zwykły rodzinny obiad.
Przepis na pierogi z kapustą i grzybami nie jest trudny, ale wymaga czasu i uważności. Kapusta powinna dobrze się udusić, a płyn musi odparować przed rozpoczęciem lepienia. Jeżeli nadzienie pozostanie zbyt wilgotne, może wydostawać się z pierogów lub utrudniać dokładne zlepienie brzegów.
Samo lepienie również wymaga odrobiny cierpliwości. Krążki ciasta powinny być cienkie, ale nie tak bardzo, aby łatwo się rozrywały. Na każdy należy nakładać niewielką porcję farszu i dokładnie dociskać brzegi. Gotowe pierogi najlepiej układać na oprószonej mąką desce i przykrywać ściereczką.
Jakie grzyby najlepiej wybrać do farszu? W tradycyjnych pierogach z kapustą najlepiej sprawdzają się suszone grzyby leśne, ponieważ mają znacznie bardziej skoncentrowany aromat niż świeże grzyby. Szczególnie dobrze pasują borowiki i podgrzybki, ale można wykorzystać również gotową mieszankę suszonych grzybów leśnych.
Warto zwrócić uwagę na jakość suszu. Grzyby powinny mieć intensywny, przyjemny zapach i nie powinny być nadmiernie pokruszone. Przed wykorzystaniem wymagają namoczenia, a potem dobrze jest dokładnie je posiekać. Woda pozostała po moczeniu może zostać wykorzystana podczas duszenia farszu, ponieważ zawiera część grzybowego aromatu. Jeśli zależy nam na łagodniejszym smaku, można zmniejszyć ilość suszonych grzybów.