
Ciasta
Tradycyjna szarlotka z kruszonką


Kruche ciasto z gruszkami to prosty, domowy wypiek, w którym maślany spód łączy się z soczystymi, słodkimi gruszkami i chrupiącą kruszonką. Pachnie jesienią i świetnie sprawdza się do popołudniowej kawy lub herbaty. To ciasto robię zawsze przynajmniej raz w sezonie na gruszki. Ma w sobie coś, co przypomina szarlotkę, jednak charakter gruszkowego nadzienia jest nieco inny.




Mąka pszenna | 400 gramów |
Masło | 200 gramów |
Cukier | 100 gramów |
Jajko | 1 sztuka |
Żółtko | 1 sztuka |
Proszek do pieczenia | 1 łyżeczka |
Sól | 1 szczypta |
Gruszka | 1000 gramów |
Sok z cytryny | 0.5 sztuki |
Cukier | 2 łyżki |
Mąka ziemniaczana | 1 łyżka |
Cynamon | 2 łyżeczki |
Cukier puder | 1 sztuka |
Białko | 3 g |
Tłuszcze | 9,7 g |
Węglowodany | 33,8 g |
Podane wartości są szacunkowe
Mąkę wymieszaj z cukrem, proszkiem do pieczenia i solą, dodaj pokrojone w kostkę zimne masło i szybko zetrzyj palcami na drobną kruszonkę.
Dodaj jajko i żółtko, zagnieć jednolite ciasto, podziel je na dwie części w proporcji ok. 2/3 do 1/3 i zawiń w folię. Mniejszą część ciasta włóż do zamrażarki na ok. 30 minut, a większą do lodówki.
Formę o wymiarach 24 × 24 cm wyłóż papierem do pieczenia, rozłóż w niej większą część ciasta, dociskając do dna i tworząc niewysoki rant, a następnie ponakłuwaj spód widelcem.
Piekarnik nagrzej do 180°C i podpiecz spód przez ok. 15 minut.
Gruszki obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w plastry o grubości ok. 5 mm, a następnie wymieszaj z sokiem z cytryny, cukrem, mąką ziemniaczaną i cynamonem.
Gruszki rozłóż równomiernie na lekko podpieczonym spodzie.
Schłodzoną w zamrażarce część ciasta zetrzyj na tarce o grubych oczkach bezpośrednio na gruszki, tworząc kruszonkę.
Piecz kruche ciasto z gruszkami przez ok. 40-45 minut, aż kruszonka się zarumieni, a gruszki zmiękną.
Ostudź ciasto w formie, a następnie pokrój kruche ciasto z gruszkami na kawałki i oprósz cukrem pudrem.
Kruche ciasto z gruszkami ma w sobie coś z szarlotki, ale smakuje inaczej. Gruszka jest łagodniejsza, mniej kwaśna i pachnie inaczej niż jabłko. Maślany spód i kruszonka robią swoje, a nadzienie wychodzi miękkie i słodkie. Jeśli lubisz domowe wypieki do kawy, masz zapas gruszek, a szarlotka trochę Ci się znudziła, to musisz koniecznie upiec to ciasto.
Gruszki dojrzewają od końca lata do późnej jesieni i właśnie wtedy mają najwięcej aromatu. Dlatego to ciasto kojarzy mi się z chłodniejszymi dniami. Pierwsze zimne poranki, koc na kolanach, kawałek ciepłego ciasta na talerzu. Do tego cynamon, który pasuje do gruszek i niezmiennie kojarzy się z jesienią. W sezonie ciasto z gruszkami smakuje najlepiej.
Podobne połączenie znają nasi południowi sąsiedzi. Na Morawach popularny jest frgál, duże drożdżowe ciasto z kruszonką, które często nadziewa się właśnie gruszkami. Widać, że gruszka i kruszonka pasują do siebie nie tylko w polskich domach.
Do pieczenia wybieraj odmiany, które trzymają kształt. Często dostaniesz Konferencję, soczystą i słodką, albo Lukasówkę o drobnym, delikatnym miąższu. Do ciasta wybieraj gruszki dojrzałe, ale niezbyt miękkie. Gruszki przejrzałe nadadzą się na mus lub jako dodatek do naleśników budyniowych. Te zbyt twarde połóż na kilka dni w ciepłym miejscu.
Wygląda to na drobiazg, ale sposób, w jaki leży nadzienie, wpływa i na smak, i na krojenie. Gdy owoce tworzą równą warstwę, pieką się w tym samym czasie. Sok rozkłada się równomiernie, więc ciasto jest wilgotne, ale nie ma ryzyka zakalca.
Widać to też po upieczeniu. Równa warstwa pozwala ukroić równe kawałki, które nie rozjeżdżają się na talerzu. Kruszonka układa się wtedy gładko i rumieni jednolicie.
Kruche ciasto z gruszkami możesz podać do popołudniowej kawy albo herbaty, kiedy masz ochotę na coś słodkiego i domowego. Sprawdzi się na niedzielnym spotkaniu z rodziną, bo z jednej formy wyjdzie sporo porcji. Dobrze wypada też na urodzinach czy imieninach. Zniesie również podróż, więc możesz je zabrać do znajomych albo na jesienny piknik.
Podaj je lekko ostudzone, z gałką lodów waniliowych albo łyżką bitej śmietany. Ciepły kawałek z zimnym dodatkiem to połączenie, które zawsze się sprawdza. Cukier puder na wierzchu wystarczy jako dekoracja. W tym przepisie nie używam lukru, bo gruszki są już wystarczająco słodkie.