
Dania główne
Kotlety mielone z piekarnika


Karminadle to tradycyjne śląskie kotlety mielone, które charakteryzują się soczystym wnętrzem i mocno przyrumienioną skórką. To klasyka polskiego obiadu, uwielbiana przez miliony osób w całym kraju, nie tylko na Śląsku.




Mięso mielone wieprzowo-wołowe | 500 gramów |
Bułka czerstwa | 1 sztuka |
Cebula | 1 sztuka |
Jajka | 1 sztuka |
Sól | 0.5 łyżeczki |
Pieprz czarny | 0.5 łyżeczki |
Majeranek | 1 szczypta |
Mleko | 1 szklanka |
Bułka tarta | 100 gramów |
Olej | 50 mililitrów |
Białko | 11,7 g |
Tłuszcze | 15,8 g |
Węglowodany | 11,8 g |
Podane wartości są szacunkowe
Czerstwą bułkę namocz w mleku, a gdy całkowicie zmięknie, bardzo mocno ją odciśnij.
Cebulę pokrój w bardzo drobną kostkę i podsmaż ją do zeszklenia na patelni, na niewielkiej ilości oleju.
W dużej misce połącz mięso mielone, odciśniętą bułkę, jajko oraz cebulę. Dopraw całość przyprawami. Wyrabiaj masę przez kilka minut dłońmi – powinna być puszysta i elastyczna.
Zwilżonymi dłońmi formuj okrągłe, lekko spłaszczone kotlety. Każdy delikatnie obtocz w bułce tartej, strzepując jej nadmiar. Odkładaj je na bok.
Na patelni rozgrzej olej na wysokość ok. 5 mm. Kładź karminadle na rozgrzany tłuszcz i smaż je na małym ogniu z obu stron z ciemnozłoty kolor, przez ok. 5-6 minut. Jeśli masz wątpliwości, czy wewnątrz są na pewno usmażone, możesz wlać na patelnię kilka łyżek wody i przykryć ją pokrywką. Duś je w ten sposób przez ok. 2-3 minuty.
Karminadle zdejmij z patelni i odkładaj na talerz wyłożony papierowym ręcznikiem. Podawaj je na ciepło, najlepiej z dodatkiem ziemniaków i lekkiej surówki.
Resztki przechowuj w lodówce, w szczelnym pojemniku, przez maksymalnie 3 dni. Alternatywnie możesz je również zamrozić.
Tradycyjne karminadle śląskie na rodzinne spotkanie. Poznaj klasyczny przepis na wyjątkowo soczyste kotlety mielone z chrupiącą skórką. Dowiedz się, jak krok po kroku przygotować tradycyjny śląski obiad dla całej rodziny. Proste składniki i niezawodny efekt.
Karminadle a mielone - w gruncie rzeczy to ta sama potrawa. Te pierwsze są po prostu śląską odmianą kotletów mielonych. Różnice między nimi są niewielkie i wynikają z lokalnej tradycji. Na Śląsku mięso często doprawia się majerankiem, a czasem także kilkoma kroplami przyprawy w płynie typu maggi. Z masy zwykle formuje się niewielkie, okrągłe i lekko spłaszczone kotleciki, które tradycyjnie smaży się na smalcu.
Dawniej karminadle podawano głównie od święta, a dziś jada się je na co dzień. Z czasem zmienił się też dobór mięsa. Kiedyś obok wieprzowiny często sięgano po króliki hodowane w komórkach gospodarczych przy familokach. Obecnie karminadle robi się zwykle z wieprzowiny albo z mieszanki wieprzowiny i wołowiny. Osobną odmianą, znaną zwłaszcza na Górnym Śląsku, jest wariant ze śledziem.
Na dobre tradycyjne śląskie karminadle potrzebne jest przede wszystkim mięso z przerostami tłuszczu i namoczona bułka. Jeśli mielisz je samodzielnie, wybierz łopatkę lub karkówkę. To właśnie tłuszcz sprawia, że kotlety po usmażeniu są soczyste. Dzięki namoczonej bułce karminadle są z kolei delikatne i nie wychodzą zbite.
Gdy wszystko jest wymieszane, usmaż na próbę łyżeczkę masy i sprawdź, czy nie brakuje w niej soli albo majeranku. Proporcje przypraw łatwo wtedy skorygować, zanim cała porcja trafi na patelnię.
Formuj z masy niewielkie, lekko spłaszczone kotlety o grubości ok. 2 cm, a potem obtaczaj je w bułce tartej albo w mące. W wielu przepisach karminadle ze śledziem panieruje się właśnie w mące. Jeśli masa okaże się zbyt miękka, przed formowaniem wstaw ją na chwilę do lodówki. Po schłodzeniu łatwiej nadać kotletom równy kształt.
Karminadle można też nadziewać, np. jajkiem ugotowanym na twardo albo smażonymi pieczarkami. Rozpłaszcz porcję masy na dłoni, połóż na środku nadzienie i dokładnie zawiń je mięsem. Potem obtocz kotlet w panierce i usmaż go tak samo jak klasyczne karminadle. Pamiętaj, że mięso mielone musi być dobrze wysmażone.
Karminadle ze śledziem przygotuj tak jak klasyczne, ale dodaj 1 płat solonego śledzia na ok. 400-500 g mięsa. Najpierw zalej go zimną wodą albo mlekiem i wstaw do lodówki. W trakcie moczenia kilka razy wymień płyn na świeży. Czas moczenia zależy od tego, jak słony jest śledź. Mocno solone płaty mogą leżeć w płynie nawet całą noc. Łagodniejsze, np. a la matjas, spróbuj już po godzinie.
Odsączonego śledzia zmiel w maszynce razem z mięsem albo posiekaj jak najdrobniej i wymieszaj z gotowym mielonym. Ryba nadaje kotletom wyrazistszy smak, ale nawet po wymoczeniu pozostaje słona. Dlatego zmniejsz ilość soli z przepisu albo całkiem ją pomiń. Usmaż próbny kawałek masy i dopiero wtedy zdecyduj, czy trzeba ją dosolić.
Nazwa karminadle pochodzi od niemieckiego słowa Karbonade, które w Austrii oznacza kotlet mielony, a w niektórych regionach Niemiec kotlet z kością. Do języka niemieckiego słowo trafiło z francuskiego, w którym brzmiało carbonnade. Francuzi zapożyczyli je z kolei od Włochów. Włoskie carbonata oznaczało mięso pieczone na węglach. Także językoznawca prof. Jan Miodek wywodzi nazwę karminadli od łacińskiego carbo, czyli właśnie węgla.
Na Śląsku funkcjonuje kilka odmian tego słowa, m.in. karbinadle i kardinadle. Część autorów używa jednak nazwy karbinadle tylko dla wersji ze śledziem. Podobnie brzmi też czeska nazwa kotleta mielonego, czyli karbanátek.
Ziemniaki z surówką to nie jedyny dodatek do karminadli - pasują do nich też ziemniaki pieczone w piekarniku, puree, kasza albo ryż. Na Śląsku towarzyszy im również ciapkapusta, nazywana też ciaper kapustą lub panczkrautem. To tłuczone ziemniaki z ugotowaną kapustą, zwykle kiszoną, rzadziej świeżą, które doprawia się cebulą i masłem albo wytopioną słoniną lub boczkiem. W niektórych domach dodaje się do niej też podsmażoną kiełbasę, a całość doprawia kminkiem i majerankiem. Jeśli coś zostanie z obiadu, karminadle można zjeść także na zimno. Wystarczy przekroić je na pół i podać z chlebem albo włożyć do bułki.
Usmażone karminadle przechowuj w lodówce do 3 dni, a na dłużej je zamroź. Najpierw rozłóż kotlety osobno na tacy i wstaw do zamrażarki, a gdy stwardnieją, przełóż je do woreczka. Dzięki temu nie skleją się ze sobą, a później łatwo wyjąć tylko potrzebną porcję. Tak przechowywane zachowają dobrą jakość przez 2-3 miesiące.
W ten sam sposób możesz zamrozić surowe, uformowane kotlety - w zamrażarce wytrzymają do 3-4 miesięcy. Przed smażeniem rozmroź je w lodówce przez noc. Usmażone karminadle również przełóż do lodówki na noc, a potem odgrzej je w piekarniku albo na patelni z odrobiną tłuszczu.