
Ciasta
Szarlotka z jabłkami ze słoika


Szarlotka z pianką budyniową to wielowarstwowe ciasto na kruchym spodzie z nadzieniem z soczystych jabłek. Od tradycyjnej szarlotki i tej w wersji z bezą odróżnia ją delikatna, lekko chrupiąca pianka budyniowa, powstająca z połączenia białek z proszkiem budyniowym. Wierzch ciasta posypujemy startą kruszonką, dzięki czemu całość ma niezwykle domowy charakter. Takie ciasto przypadnie do gustu każdemu miłośnikowi jesiennych wypieków.




Mąka pszenna | 500 gramów |
Proszek do pieczenia | 1 łyżeczka |
Masło | 250 gramów |
Cukier puder | 120 gramów |
Żółtko | 4 sztuki |
Śmietana kwaśna 18% | 3 łyżki |
Jabłko kwaśne | 2 kilogramy |
Cukier | 2 łyżki |
Cynamon | 1 łyżeczka |
Masło | 2 łyżki |
Białko | 4 sztuki |
Cukier | 120 gramów |
Budyń waniliowy w proszku | 1 opakowanie |
Sok z cytryny | 1 łyżeczka |
Bułka tarta | 2 łyżki |
Cukier puder | 1 sztuka |
Białko | 2,7 g |
Tłuszcze | 7,9 g |
Węglowodany | 29,5 g |
Podane wartości są szacunkowe
Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia, dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i posiekaj nożem lub rozetrzyj palcami na kruszonkę. Wmieszaj cukier puder, żółtka i śmietanę, a następnie szybko zagnieć jednolite ciasto, nie wyrabiając go zbyt długo.
Ciasto podziel na dwie części, jedną większą (ok. 2/3), drugą mniejszą (ok. 1/3). Obie zawiń w folię. Mniejszą część wstaw do zamrażarki, a większą do lodówki na 30 minut.
Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Na dużej patelni roztop masło, dodaj jabłka, cukier i cynamon i duś 10-15 minut, często mieszając, aż odparuje większość soku. Nadzienie ostudź.
Piekarnik nagrzej do 180°C (góra-dół). Większą część ciasta rozwałkuj i wylep nim dno blaszki o wymiarach ok. 24 x 35 cm wyłożonej papierem do pieczenia. Ciasto nakłuj widelcem i piecz przez 15 minut, aż lekko się zezłoci.
Podpieczony spód oprósz bułką tartą i rozłóż na nim ostudzone jabłka.
Białka ubij ze szczyptą soli na sztywną pianę. Pod koniec ubijania dodawaj stopniowo cukier, a następnie budyń w proszku i sok z cytryny, miksując do połączenia. Piankę delikatnie rozłóż na jabłkach.
Na piankę zetrzyj na tarce o grubych oczkach ciasto wyjęte z zamrażarki, tak aby powstała równomierna kruszonka.
Szarlotkę z pianką budyniową piecz przez 35-40 minut, aż wierzch będzie złoty. Wystudź ją całkowicie, a przed podaniem oprósz cukrem pudrem.
Szarlotka z pianką budyniową to wypiek, który łączy tradycyjny smak prażonych jabłek z lekkością puszystej pianki. W przeciwieństwie do tradycyjnej szarlotki z kruszonką, tutaj między owocami a wierzchem pojawia się dodatkowa warstwa. Nadaje ona całości zupełnie nowego charakteru. Ciasto jest wyższe, bardziej eleganckie i delikatniejsze w odbiorze.
Zastanawiasz się pewnie, czym ten wariant różni się od popularnego jabłecznika z tradycyjną bezą. Klasyczna beza po upieczeniu bywa mocno chrupiąca z zewnątrz, ale w środku potrafi pozostać ciągnąca i bardzo słodka. Dodatek proszku budyniowego zmienia strukturę białek. Pianka zyskuje przyjemną miękkość, budyń stabilizuje białka, więc warstwa nawet pod kruszonką jest wyraźna. To świetny kompromis, jeśli szukasz czegoś lżejszego niż ciężkie ciasta z kremem maślanym, ale bardziej wyrazistego niż najprostszy placek z owocami.
Sekret udanego wypieku tkwi w wyraźnym kontraście między poszczególnymi warstwami. Gdy kroisz kawałek, od razu widzisz i czujesz trzy zupełnie różne struktury. Szarlotka na kruchym cieście potrzebuje stabilnej podstawy, która utrzyma ciężar soczystych owoców i nie rozmięknie zbyt szybko.
Środek to gęsta, aromatyczna warstwa jabłkowa, która wnosi do ciasta wilgoć i naturalną świeżość. Pianka budyniowo-białkowa o subtelnym, waniliowym aromacie przykrywa warstwę jabłkową. Całość wieńczy kruszonka z zamrożonego ciasta, starta bezpośrednio na piankę przed wstawieniem formy do piekarnika. Podczas pieczenia drobne wiórki ciasta zapiekają się na złoto, tworząc chrupiącą skorupkę. Dzięki temu w cieście łączy się kilka tekstur, a szarlotka zyskuje na smaku.
Wybór odpowiednich owoców decyduje o tym, czy wypiek nie będzie przesłodzony. Słodka pianka i kruchy spód potrzebują wyraźnej kontry, dlatego w tym cieście najlepiej sprawdzają się jabłka twarde i wyraźnie kwaśne. Absolutnym numerem jeden jest tu szara reneta - ma zwarty miąższ, który podczas obróbki zachowuje strukturę, a jej charakterystyczna cierpkość idealnie przełamuje waniliową słodycz.
Świetną alternatywą jest również antonówka, która równie dobrze trzyma kwasowość i daje głęboki, jabłkowy aromat. Jeśli pieczesz latem, możesz sięgnąć po papierówki, choć pamiętaj, że szybko się rozpadają i dają konsystencję przypominającą mus. Unikaj natomiast odmian typowo deserowych, bardzo słodkich, takich jak gala czy ligol. W połączeniu z pianką z białek sprawią, że ciasto z jabłkami i pianką straci swój rześki charakter i stanie się po prostu mdłe.
Proszek budyniowy to przede wszystkim skrobia i aromat waniliowy. Skrobia działa tu jak naturalny stabilizator. Wiąże wilgoć uwięzioną w pęcherzykach powietrza, dzięki czemu piana nie opada gwałtownie po wyjęciu blachy z piekarnika i zachowuje swoją wysokość.
Dodatek budyniu bez cukru pozwala też zachować pełną kontrolę nad słodyczą deseru, wnosząc jednocześnie przyjemną, mleczno-waniliową nutę. Podczas pieczenia wierzchnia warstwa pianki delikatnie wysycha, tworząc cieniutką, lekko chrupiącą skorupkę, podczas gdy wnętrze pozostaje puszyste i sprężyste. Choć w domowych przepisach spotyka się też pianki na bazie kisielu czy samej mąki ziemniaczanej, to właśnie wersja z budyniem waniliowym daje najbardziej szlachetny, deserowy efekt.
Trudno wyobrazić sobie polską kuchnię bez zapachu pieczonych jabłek i cynamonu unoszącego się w domu w chłodniejsze dni. Jesienne wypieki mają w sobie coś kojącego, a szarlotka zajmuje wśród nich miejsce szczególne. Jest prosta, opiera się na składnikach, które niemal zawsze masz w spiżarni, i budzi natychmiastowe skojarzenia z rodzinnym domem.
Ten konkretny jabłecznik z pianką to dowód na to, jak niewiele trzeba, by klasyczny, codzienny placek zamienić w efektowny wypiek. Nie wymaga drogich, egzotycznych dodatków ani skomplikowanych dekoracji cukierniczych. Wystarczy sprawdzona baza, dobre polskie jabłka i prosty trik z budyniem, by na stole pojawiło się ciasto, po które każdy chętnie sięga. Przepis jest na dużą blachę, bo wiadomo, że trzeba przewidzieć dokładki tego ciasta. Szczególnie, gdy przygotowujemy je na jakąś okazję.
Szarlotka z budyniową pianką to wypiek niezwykle uniwersalny, który pasuje zarówno na co dzień, jak i od święta. Pieczenie jej w podanych proporcjach daje szarlotkę na duża blachę, co pozwala ukroić sporo porcji. Bez trudu nakarmisz nią większą grupę domowników i gości.
Szarlotka z budyniową pianką świetnie sprawdzi się przy wielu okazjach. Jest idealna jako weekendowy wypiek, bo jej przygotowanie nie jest szczególnie czaso- i pracochłonne. Dlatego też podaję ją chętnie do kawy, gdy odwiedza mnie rodzina lub znajomi. Ta szarlotka to też hit wśród przepisów na święta i większe rodzinne uroczystości, takie jak urodziny, imieniny, a nawet komunie.
Co więcej, ten przepis to doskonały sposób na sprytne wykorzystanie zapasów w kuchni. Jeśli po świątecznym pieczeniu lub gotowaniu zostały Ci w lodówce białka, taka szarlotka z pianką pozwoli Ci zamienić je w pyszny deser bez marnowania jedzenia.
Choć ciasto smakuje wyśmienicie solo, odpowiednimi dodatkami możesz łatwo zmienić jego charakter. Wiele zależy od tego, czy serwujesz je jeszcze lekko ciepłe, czy całkowicie wystudzone. Ciepły kawałek ciasta aż prosi się o gałkę dobrych lodów waniliowych, kontrast między chłodnymi lodami a ciepłym, aromatycznym nadzieniem jabłkowym zawsze robi wrażenie na gościach.
Jeśli podajesz wypiek na zimno, wystarczy delikatnie oprószyć wierzch cukrem pudrem, który podkreśli złotą kruszonkę. W kwestii napojów postaw na klasykę. Świeżo zaparzona, czarna kawa z delikatną goryczką świetnie zrównoważy słodycz waniliowej pianki, a gorąca herbata, na przykład earl grey lub klasyczna czarna z plasterkiem cytryny, podkreśli jesienny, rozgrzewający charakter deseru.
Wypieki łączące wilgotne owoce i delikatną pianę wymagają odrobiny uwagi po wystudzeniu. Najlepiej smakują w dniu pieczenia oraz następnego dnia, kiedy wszystkie warstwy zdążą się już dobrze ustabilizować i kroją się w równe, estetyczne kostki. Z czasem naturalna wilgoć z jabłek zaczyna jednak stopniowo przenikać w głąb ciasta.
Po jednym czy dwóch dniach zauważysz, że kruchy spód i starta kruszonka na wierzchu tracą swoją pierwotną chrupkość i stają się bardziej miękkie, a sama pianka delikatnie osiada. To całkowicie naturalny proces, który nie odbiera ciastu smaku, choć zmienia jego teksturę. Przechowuj blachę w chłodnym miejscu lub w lodówce, najlepiej lekko przykrytą papierem do pieczenia lub czystą ściereczką, zamiast szczelnie owijać ją folią spożywczą. Zbyt szczelne zamknięcie zatrzyma parę wodną wewnątrz, przez co pianka może stać się wilgotna.