
Dania główne
Kluski śląskie


Szagówki poznańskie to wielkopolska wersja dobrze znanych kopytek. Przygotowuje się je z ugotowanych ziemniaków, mąki i jajka, a niewielki dodatek skrobi ziemniaczanej pomaga uzyskać sprężyste, ale nadal miękkie kluski.




Ziemniak | 1 kilogram |
Mąka pszenna | 160 gramów |
Skrobia ziemniaczana | 1 łyżka |
Jajko | 1 sztuka |
Sól | 0.5 łyżeczki |
Białko | 3,5 g |
Tłuszcze | 0,7 g |
Węglowodany | 24,2 g |
Podane wartości są szacunkowe
Ziemniaki obierz i ugotuj w osolonej wodzie do miękkości.
Dokładnie odcedź i jeszcze ciepłe przeciśnij przez praskę albo dokładnie utłucz. Pozostaw do całkowitego wystudzenia.
Do zimnych ziemniaków dodaj mąkę pszenną, skrobię ziemniaczaną, jajko oraz sól.
Krótko zagnieć składniki na jednolite, miękkie ciasto. Nie wyrabiaj go zbyt długo, ponieważ może zrobić się klejące i wymagać dodatkowej mąki, przez co szagówki będą twardsze. Ciasto podziel na kilka części.
Na lekko oprószonym mąką blacie z każdej części uformuj wałek o grubości około 2-3 cm.
Wałki lekko spłaszcz dłonią, a następnie pokrój ostrym nożem ukośnie na kawałki o szerokości około 2 cm.
W dużym garnku zagotuj osoloną wodę.
Szagówki poznańskie wrzucaj partiami do wrzątku i delikatnie zamieszaj, aby nie przykleiły się do dna. Gdy wypłyną na powierzchnię, gotuj jeszcze przez około 1-2 minuty. Wyjmuj łyżką cedzakową i od razu podawaj.
Szagówki to tradycyjne kluski ziemniaczane pochodzące z Wielkopolski, szczególnie kojarzone z Poznaniem i jego okolicami. Są regionalną odmianą popularnych w całej Polsce kopytek. Przygotowuje się je z ugotowanych ziemniaków, mąki i zazwyczaj jajka, a następnie formuje w niewielkie, podłużne kluski.
Danie wywodzi się z wielkopolskiej tradycji kulinarnej, w której ziemniaki, nazywane gwarowo pyrami, od pokoleń zajmują ważne miejsce. Podobnie jak pyry z gzikiem, plyndze czy szare kluski, szagówki należą do charakterystycznych potraw tego regionu.
Dawniej takie dania pozwalały przygotować sycący posiłek z niedrogich, łatwo dostępnych składników. Dziś poznańskie szagówki podaje się zarówno jako samodzielne danie, jak i dodatek do mięs, sosów czy duszonej kapusty.
Nazwa szagówki pochodzi z gwary poznańskiej, w której wyrażenie "na szagę" oznacza "na ukos" lub "na skos". Odnosi się bezpośrednio do sposobu formowania klusek. Wałeczki przygotowane z ziemniaczanego ciasta kroi się ukośnie, dzięki czemu powstają charakterystyczne kawałki przypominające romby.
Szagówki i kopytka nie różnią się więc zasadniczo składem. W obu przypadkach podstawą są ugotowane ziemniaki i mąka, a receptury mogą nieco różnić się proporcjami. Poznańska nazwa podkreśla przede wszystkim sposób krojenia i lokalną tradycję, która zachowała się do dziś.
Sekretem udanych szagówek jest odpowiednie przygotowanie ziemniaków i krótkie wyrabianie ciasta. Najlepiej sprawdzają się ziemniaki mączyste, bogate w skrobię, które po ugotowaniu są sypkie i nie zawierają zbyt dużo wody. Dokładnie je odcedź, przeciśnij przez praskę jeszcze ciepłe, a następnie pozostaw do całkowitego wystudzenia.
Na 1 kg ziemniaków wystarczy 160 g mąki pszennej, łyżka skrobi ziemniaczanej i jedno jajko. Nie dosypuj mąki na zapas, nawet jeśli ciasto wydaje się nieco miękkie. Im więcej jej dodasz, tym większe ryzyko, że kluski po ugotowaniu będą twarde. Składniki zagniataj tylko do momentu połączenia w jednolitą masę.
Gotowe ciasto podziel na części i uformuj z nich wałeczki o grubości około 2-3 cm. Lekko je spłaszcz i pokrój ukośnie na kawałki o szerokości około 2 cm. To właśnie charakterystyczne krojenie "na szagę" nadaje poznańskim kluskom ich tradycyjny kształt.
Szagówki wrzucaj partiami do dużego garnka z osolonym wrzątkiem. Po wypłynięciu na powierzchnię gotuj je jeszcze przez 1-2 minuty, a następnie wyjmij łyżką cedzakową. Nie przedłużaj gotowania, ponieważ zbyt długo trzymane w wodzie kluski mogą stać się nadmiernie miękkie i zacząć się rozpadać.
W tradycyjnej kuchni wielkopolskiej regionalne szagówki z mąką pszenną najczęściej podaje się z okrasą ze skwarek, podsmażoną cebulką lub duszoną kapustą kiszoną. Takie połączenie pozwala przygotować sycący obiad nawet bez dodatku mięsa. Poznańskie kluski dobrze sprawdzają się również jako dodatek do pieczeni, gulaszu z szynki wieprzowej oraz dań z dużą ilością sosu.
W innych częściach Polski podobne kluski ziemniaczane, znane jako kopytka, podaje się na kilka sposobów:
Jeśli chcesz podać szagówki poznańskie w bardziej tradycyjnym, wielkopolskim stylu, wybierz zasmażaną kapustę kiszoną i skwarki. Takie dodatki dobrze oddają charakter regionalnej kuchniach.
Szagówki możesz odgrzać zarówno na patelni z masłem, jak i w garnku z gorącą wodą. Wybór zależy przede wszystkim od tego, jaką konsystencję chcesz uzyskać. Podsmażone kluski będą lekko chrupiące na zewnątrz, natomiast podgrzane w wodzie pozostaną miękkie i delikatne.
Jeśli lubisz rumiane szagówki, rozgrzej na patelni łyżkę masła i ułóż ugotowane wcześniej kluski w jednej warstwie. Smaż na średnim ogniu przez kilka minut, delikatnie przewracając, aż z obu stron nabiorą złocistego koloru. Nie ustawiaj zbyt wysokiej temperatury, ponieważ masło może się przypalić, zanim środek klusek się podgrzeje.
Aby odgrzać szagówki w garnku, zagotuj wodę, a następnie zmniejsz ogień, żeby nie wrzała zbyt intensywnie. Włóż ugotowane wcześniej kluski na około 1-2 minuty, zależnie od ich wielkości i temperatury. Wyjmij je łyżką cedzakową, gdy będą gorące.
Który sposób wybrać? Jeśli planujesz podać szagówki z sosem, lepsze może być delikatne podgrzanie w wodzie. Z kolei do skwarek, cebulki czy kwaśnej śmietany świetnie pasuje odgrzewanie szagówek na maśle, aby zrobiły się złociste.
Ugotowane szagówki poznańskie najlepiej przechowuj w lodówce, w szczelnie zamykanym pojemniku. Przed schowaniem pozwól im przestygnąć, ale nie pozostawiaj ich w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny. Kluski ziemniaczane najlepiej zjeść w ciągu 2-3 dni od przygotowania.
Aby szagówki nie posklejały się podczas przechowywania, możesz delikatnie wymieszać je z niewielką ilością masła lub oleju. Jeśli przygotowujesz większą porcję, ułóż kluski warstwami, przekładając je papierem do pieczenia.
Tak, najlepiej zrobić to przed gotowaniem. Uformowane kluski rozłóż na tacy oprószonej mąką, zachowując między nimi niewielkie odstępy. Gdy zamarzną, przełóż je do woreczka lub pojemnika. Dzięki temu nie skleją się w jedną bryłę. Możesz przechowywać je w zamrażarce przez około 2-3 miesiące.
Mrożonych szagówek nie trzeba rozmrażać przed gotowaniem. Wystarczy wrzucić je bezpośrednio do wrzątku i gotować nieco dłużej niż świeże, aż będą miękkie również w środku.