
Ciasta
Makowiec z pianką


Makowa choinka z ciasta drożdżowego to świąteczny wypiek, w którym klasyczne połączenie maku i miękkiego drożdżowego ciasta dostaje zupełnie nową formę. Nacięte i skręcone gałązki tworzą efektowną choinkę, a pomiędzy nimi widać ciemne pasma nadzienia z miodem i bakaliami. Każdą gałązkę można później łatwo odrywać, dlatego wypiek świetnie sprawdzi się na środku bożonarodzeniowego stołu.




Mąka pszenna | 500 gramów |
Drożdże świeże | 20 gramów |
Mleko | 250 mililitrów |
Cukier | 50 gramów |
Cukier wanilinowy | 1 opakowanie |
Jajko | 1 sztuka |
Masło | 80 gramów |
Mak mielony | 1 opakowanie |
Mleko | 500 mililitrów |
Cukier | 5 łyżek |
Bakalie posiekane | 1 szklanka |
Masło | 50 gramów |
Miód | 3 łyżki |
Aromat migdałowy | 1 mililitr |
Jajko | 1 sztuka |
Mleko | 1 łyżka |
Cukier puder | 1 łyżka |
Białko | 6,7 g |
Tłuszcze | 11,1 g |
Węglowodany | 35,5 g |
Podane wartości są szacunkowe
Najpierw przygotuj zaczyn. Do około 100 ml ciepłego mleka dodaj pokruszone drożdże, 1 łyżkę cukru oraz 1 łyżkę mąki. Wymieszaj i odstaw na około 10–15 minut, aż zaczyn wyraźnie się spieni.
Do dużej miski wsyp pozostałą mąkę, cukier i cukier wanilinowy. Dodaj jajko, wyrośnięty zaczyn oraz resztę mleka. Zacznij wyrabiać ciasto. Po kilku minutach stopniowo wlej roztopione i lekko przestudzone masło. Wyrabiaj przez około 8 minut, aż ciasto stanie się gładkie, miękkie i elastyczne.
Przykryj miskę ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około 1 godzinę, aż masa mniej więcej podwoi objętość.
W czasie wyrastania przygotuj nadzienie. Mleko zagotuj z cukrem. Wsyp mielony mak i gotuj przez około 2 minuty na niewielkim ogniu, cały czas mieszając. Zdejmij z palnika. Dodaj posiekane bakalie, roztopione masło, miód oraz aromat migdałowy. Dokładnie wymieszaj i pozostaw do całkowitego wystudzenia. Masa powinna być gęsta, aby nie wypływała podczas formowania.
Wyrośnięte ciasto krótko zagnieć i podziel na dwie równe części. Każdą rozwałkuj na podobnej wielkości prostokąt o grubości około 4 mm. Pierwszy płat przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Rozprowadź na nim masę makową, pozostawiając niewielki wolny brzeg. Przykryj drugim płatem ciasta i delikatnie dociśnij.
Nożem wytnij duży trójkąt przypominający choinkę. Na dole pozostaw niewielki prostokąt, który będzie tworzył pień. Odcięte kawałki ciasta możesz wykorzystać do przygotowania małych drożdżówek.
Po obu stronach choinki wykonaj poziome nacięcia co około 2-3 cm. Prowadź je od zewnętrznych krawędzi w stronę środka, pozostawiając pośrodku nienaruszony pas o szerokości około 3-4 cm.
Każdy powstały pasek skręć 2-3 razy wokół własnej osi. Dolne, dłuższe gałązki możesz skręcić mocniej, natomiast przy wierzchołku wystarczy jeden lub dwa obroty.
Gotową makową choinkę z ciasta drożdżowego przykryj ściereczką i odstaw na około 15 minut do ponownego wyrośnięcia. Jajko roztrzep z łyżką mleka i delikatnie posmaruj powierzchnię ciasta.
Piecz w piekarniku nagrzanym do 180°C przez około 30-35 minut, aż choinka dobrze wyrośnie i nabierze złocistego koloru.
Po upieczeniu pozostaw do lekkiego przestudzenia. Przed podaniem możesz dodatkowo oprószyć ją cukrem pudrem.
Choinka makowa z ciasta drożdżowego to wypiek, który łączy tradycyjne świąteczne smaki z efektowną formą. Zamiast klasycznego makowca powstaje duża, dekoracyjna choinka z wyraźnie skręconymi gałązkami. Dzięki temu dobrze prezentuje się na bożonarodzeniowym stole i nie wymaga skomplikowanego dekorowania.
Miękkie ciasto drożdżowe dobrze kontrastuje z gęstą masą makową z miodem i bakaliami. Po rozcięciu i skręceniu pasków nadzienie staje się dobrze widoczne na powierzchni, a każdą gałązkę można później łatwo odrywać ręką.
Do makowej choinki najlepiej sprawdzi się mąka pszenna typu 450, 480 albo 500. Każda z nich nadaje się do ciasta drożdżowego i pozwala uzyskać miękką, elastyczną masę, którą łatwo rozwałkować oraz później formować.
Dobrym, uniwersalnym wyborem będzie mąka typu 500. Ciasto z niej dobrze trzyma kształt, a jednocześnie po upieczeniu pozostaje miękkie. Jednak typ 450 i 480 także dobrze sprawdzą się w tym przepisie.
Nie warto bez potrzeby dosypywać dużej ilości mąki podczas wyrabiania i wałkowania. Ciasto powinno być miękkie i lekko sprężyste. Zbyt duża ilość mąki może sprawić, że po upieczeniu choinka będzie bardziej sucha i zbita. Blat najlepiej podsypywać tylko tyle, ile potrzeba, żeby ciasto się nie przyklejało.
Świeże drożdże możesz bez problemu zastąpić suchymi. Zamiast 20 g świeżych drożdży użyj około 7 g instant, czyli najczęściej jednej standardowej saszetki. Pozostałe proporcje składników mogą pozostać bez zmian. Jeśli ich używasz, nie musisz przygotowywać osobnego zaczynu. Wymieszaj je bezpośrednio z mąką, a następnie dodaj cukier, jajko oraz ciepłe mleko. Pod koniec wyrabiania stopniowo wlej roztopione i przestudzone masło. Mleko powinno być przyjemnie ciepłe, ale nie gorące.
Ciasto przygotowane na suchych drożdżach również powinno wyrastać do wyraźnego zwiększenia objętości. Zwykle zajmuje to około 1 godziny, choć w chłodnym pomieszczeniu może potrwać dłużej. Po uformowaniu choinki pozostaw ją jeszcze na około 15 minut do ponownego napuszenia.
Unikaj jednak przeciągu i chłodnych pomieszczeń. Lepiej zadbaj o miejsce niedaleko grzejnika, piekarnika albo płyty grzewczej.
Masa makowa do choinki powinna być gęsta, wilgotna i łatwa do rozsmarowania, ale nie może wypływać spomiędzy warstw ciasta. Najwygodniej przygotować ją z gotowego, suchego maku mielonego, ponieważ nie wymaga już kilkukrotnego mielenia.
Zagotuj 500 ml mleka z 5 łyżkami cukru, a następnie wsyp mielony mak i gotuj około 2 minut na niewielkim ogniu, cały czas mieszając. Mak powinien wchłonąć mleko i utworzyć zwartą masę. Po zdjęciu garnka z palnika dodaj 50 g roztopionego masła, 3 łyżki miodu, szklankę posiekanych bakalii oraz kilka kropli aromatu migdałowego.
Do bakalii możesz wykorzystać rodzynki, posiekane orzechy włoskie, migdały, suszoną żurawinę albo kandyzowaną skórkę pomarańczową. Gotową masę pozostaw do całkowitego wystudzenia przed nałożeniem na ciasto. Jeśli po ostygnięciu jest zbyt rzadka, możesz dodać trochę mielonych orzechów lub migdałów. Zbyt mokre nadzienie utrudni skręcanie gałązek i może wypływać podczas pieczenia.
W tym przepisie na choinkę makową z ciasta drożdżowego na święta jajko nie jest potrzebne. Masa powstaje z mielonego maku, mleka, cukru, masła, miodu i bakalii, a po przestudzeniu powinna być wystarczająco gęsta, żeby dobrze trzymała się pomiędzy warstwami ciasta.
Jajko bywa dodawane do niektórych mas makowych, ponieważ pomaga je związać podczas pieczenia i nadaje bardziej zwartą strukturę. Tutaj nie jest to konieczne, bo choinka ma cienką warstwę nadzienia rozsmarowaną pomiędzy dwoma płatami ciasta.
Domową masę możesz zastąpić gotową masą makową z puszki. To wygodna opcja, jeśli zależy ci na szybszym przygotowaniu wypieku. Najważniejsze jest jednak, żeby masa była gęsta i niezbyt mokra, ponieważ zbyt rzadka może wypływać podczas nacinania i skręcania gałązek.
Przed użyciem warto sprawdzić jej konsystencję. Jeśli masa jest luźna, możesz dodać trochę mielonych orzechów, migdałów albo drobno pokruszonych herbatników. Jeżeli natomiast jest bardzo zwarta, wystarczy krótko ją wymieszać, żeby łatwiej się rozprowadzała.
Gotową masę możesz też wzbogacić dodatkami, na przykład rodzynkami, żurawiną, skórką pomarańczową, posiekanymi orzechami albo odrobiną aromatu migdałowego.
Makową choinkę z ciasta drożdżowego najlepiej przygotować dzień przed podaniem albo w dniu świątecznego spotkania. Weź pod uwagę czas wyrabiania i wyrastania. Ciasto drożdżowe jest najsmaczniejsza, gdy pozostaje świeże, miękkie i puszyste, dlatego nie warto piec go z kilkudniowym wyprzedzeniem.
Jeśli chcesz rozłożyć pracę na etapy, możesz wcześniej przygotować masę makową i przechować ją w lodówce. Następnego dnia wystarczy zrobić ciasto drożdżowe, uformować choinkę i upiec. Sama masa może spokojnie czekać przez 1-2 dni, pod warunkiem że jest dobrze schłodzona i szczelnie przykryta.