
Zupy
Zupa gulaszowa


Zupa chłopska to sycąca, jednogarnkowa zupa z wędzonym boczkiem, kiełbasą i prostymi warzywami, która rozgrzewa w chłodne dni. Aromat majeranku i wędzonki sprawia, że smakuje tak, jak gotowano ją dawniej na wsi.




Kiełbasa wiejska | 300 gramów |
Boczek wędzony | 150 gramów |
Cebula | 1 sztuka |
Czosnek | 2 ząbki |
Marchewka | 2 sztuki |
Pietruszka | 1 sztuka |
Ziemniak | 4 sztuki |
Kapusta biała | 400 gramów |
Groch ugotowany | 200 gramów |
Bulion warzywny | 2 litry |
Majeranek | 1 łyżka |
Liść laurowy | 1 sztuka |
Ziele angielskie | 3 sztuki |
Natka pietruszki posiekana | 2 łyżki |
Sól | 2 łyżeczki |
Pieprz | 1 łyżeczka |
Białko | 2,5 g |
Tłuszcze | 4,2 g |
Węglowodany | 4,8 g |
Podane wartości są szacunkowe
Suszony groch ugotuj według instrukcji na opakowaniu, bez dodatku soli, po uprzednim moczeniu w wodzie.
Boczek pokrój w kostkę, a kiełbasę w plasterki, ziemniaki obierz i pokrój w kostkę, marchewkę w plasterki, pietruszkę w drobną kostkę, kapustę poszatkuj, a cebulę posiekaj i czosnek przeciśnij przez praskę.
W garnku z grubym dnem smaż boczek, aż wytopi się z niego tłuszcz, a kawałki się zrumienią, następnie dodaj kiełbasę i smaż jeszcze 3-4 minuty.
Dodaj cebulę i smaż 3-4 minuty, aż się zeszkli, pod koniec dorzuć czosnek i smaż minutę.
Dodaj marchewkę i pietruszkę i smaż przez ok. 5 minut, od czasu do czasu mieszając.
Dorzuć ziemniaki i kapustę, zalej bulionem, dodaj liść laurowy i ziele angielskie i zagotuj, a następnie gotuj zupę chłopską pod przykryciem na średnim ogniu przez 20-25 minut, aż warzywa będą miękkie.
Dodaj ugotowany wcześniej groch, majeranek, dopraw solą i pieprzem i gotuj jeszcze 5 minut.
Podawaj zupę chłopską gorącą, posypaną natką pietruszki, najlepiej z kromką świeżego chleba.
Zupa chłopska to gęste, pożywne danie, w którym pierwsze skrzypce grają warzywa korzeniowe, kapusta, groch i mięso. Jeśli szukasz pomysłu na konkretny jednogarnkowy posiłek zupa chłopska z kiełbasą sprawdzi się idealnie. Wędzony boczek i solidny kawałek wiejskiej lub śląskiej kiełbasy budują głęboki, dymny aromat wywaru. Wszystko ląduje w jednym naczyniu - to klasyczna jednogarnkowa zupa z wędzonką, która po przelaniu na talerz z powodzeniem zastępuje dwudaniowy obiad.
Tradycyjna kuchnia chłopska zawsze zależała od kalendarza i zawartości spiżarni. Gotowano z tego, co akurat udało się zebrać z pola albo przechować w ziemiance przez długie miesiące. Zimą podstawą wyżywienia była kiszona lub biała kapusta, suszony groch, ziemniaki oraz okopowe warzywa z kopców. Mięso pojawiało się na stołach rzadko, dlatego wędzonka służyła głównie do nadania smaku potrawom opartym na roślinach.
W starych książkach kucharskich możesz natknąć się na nazwę "pejzanka", wywodzącą się z francuskiego soupe paysanne (czyli dosłownie zupa wiejska). Czy zupa chłopska to to samo co pejzanka? Nie do końca. Francuska kuchnia pokazuje, że ich wersja opiera się zazwyczaj na drobno pokrojonych, duszonych na maśle warzywach bez dodawania wędzonek. Nasza rodzima zupa wiejska to znacznie bardziej treściwy, dymny i esencjonalny chłopski garnek z kiełbasą, zakorzeniony w polskiej tradycji ludowej.
Dobra baza warzywna decyduje o tym, czy wywar będzie słodkawy i esencjonalny, czy wodnisty. Na targu lub w warzywniaku szukaj przede wszystkim warzyw jesienno-zimowych, które dobrze znoszą dłuższe gotowanie i oddają smak do bulionu.
Jakie ziemniaki i warzywa wybrać, żeby zupa miała odpowiednią konsystencję?
Sięgnij po odmiany ogólnoużytkowe (typ kulinarny B), takie jak Irga, Gala czy Tajfun. Zachowują one swój kształt po ugotowaniu, ale jednocześnie delikatnie zmiękną na brzegach, naturalnie zagęszczając płyn. Unikaj odmian bardzo mączystych (typ C), bo całkowicie rozpadną się w garnku na purée.
Wybieraj twardą, jędrną marchewkę i korzeń pietruszki bez ciemnych plam i oznak więdnięcia. Młode, wiosenne okazy mają mniej intensywny smak - najlepiej sprawdzają się te z jesiennych zbiorów.
Zwróć uwagę na wagę główki. Powinna być ciężka, zwarta, z chrupiącymi, lekko błyszczącymi liśćmi. Luźne główki zostaw do surówek.
Kiedy temperatura za oknem spada poniżej zera, lekkie kremy warzywne przestają wystarczać. Sycąca zupa na jesień i zimę musi przede wszystkim solidnie rozgrzać po powrocie z dworu. Wędzony boczek, kiełbasa oraz aromatyczny majeranek, liść laurowy i ziele angielskie tworzą kompozycję, która błyskawicznie stawia na nogi.
Taka rozgrzewająca zupa z warzyw korzeniowych wykorzystuje składniki, które w chłodnych miesiącach są najtańsze i najsmaczniejsze. Jesienne przymrozki sprawiają, że marchew i kapusta gromadzą więcej naturalnych cukrów. Dzięki temu wywar zyskuje przyjemną słodycz, która świetnie równoważy słony i nieco tłusty charakter mięsa.
Kuchnia ludowa nigdy nie trzymała się sztywnych receptur - każdy region dopasowywał składniki do lokalnych przyzwyczajeń. Nasz przepis bazuje na klasycznym połączeniu kapusty, ziemniaków, grochu i wędzonki, ale w różnych częściach Polski spotkasz inne wariacje na temat tego dania.
Na Lubelszczyźnie popularna jest chociażby zupa chłopska fajsławicka, do której zamiast ziemniaków lub obok nich dodaje się domowe zacierki. W innych domach do garnka trafia kasza pęczak. Czy taka wersja to to samo co krupnik? Oba dania są gęste i oparte na wywarze mięsno-warzywnym, ale tradycyjny krupnik stawia kaszę na pierwszym miejscu, podczas gdy w zupie wiejskiej jest ona tylko jednym z wielu dodatków. W niektórych wariantach można też spotkać czerwoną paprykę oraz koncentrat pomidorowy, które zmieniają kolor wywaru na czerwony i nadają mu lekko kwaskowy, gulaszowy charakter.
To danie stworzone do gotowania w dużym garnku. Sprawdzi się idealnie, gdy planujesz obiad na dwa dni. Zupa chłopska z boczkiem i kiełbasą smakuje najlepiej następnego dnia, kiedy wszystkie przyprawy i aromaty wędzonki zdążą się dobrze przegryźć.
Dobra jest też gdy wracasz z długiego spaceru lub pracy na zewnątrz lub spodziewasz się gości w luźnej atmosferze. Zamiast stać w kuchni i smażyć kotlety dla kilku osób, stawiasz na środku stołu wielki garnek. Każdy nakłada sobie tyle, ile chce.
Szukasz pomysłu na weekendowy obiad rodzinny? Dzieci chętnie wyławiają z niej ziemniaki i kiełbasę, a dorośli doceniają konkretny, mięsny smak. Do miski z gorącą zupą obowiązkowo podaj grubą kromkę świeżego chleba na zakwasie z chrupiącą skórką. Jeśli lubisz przełamać tłustość wędzonki czymś wyrazistym, postaw na stole miseczkę z pokrojonymi w plastry ogórkami kiszonymi.
Wystudzoną zupę wstaw do lodówki w szczelnie zamkniętym pojemniku lub w garnku przykrytym pokrywką. W chłodzie zachowa świeżość i pełnię smaku przez kilka dni. Pamiętaj tylko, że groch i ziemniaki z czasem chłoną płyn, więc następnego dnia danie będzie znacznie gęstsze. Podczas odgrzewania na małym ogniu warto dolać odrobinę wody lub bulionu i często mieszać, by zawartość nie przywarła do dna.
Czy zupę chłopską można zamrozić i odgrzać? Tak, ale musisz liczyć się ze zmianą struktury niektórych warzyw. Groch i kapusta znoszą niskie temperatury bardzo dobrze, jednak ugotowane ziemniaki po rozmrożeniu stają się nieco gąbczaste i wodniste.