
Sałatki
Sałatka z szynki i ananasa


Galareta wieprzowa, znana też jako "zimne nóżki", to klasyk polskiej kuchni. Gości na stołach podczas świąt i rodzinnych spotkań. Delikatne mięso zanurzone w aromatycznej, klarownej galarecie najlepiej smakuje podane z odrobiną cytryny lub octu i świeżym pieczywem. Choć szczyt swojej popularności galareta osiągnęła w PRL-u i latach 90. do dziś ma swoich fanów.




Noga wieprzowa | 2 sztuki |
Golonka wieprzowa | 1 sztuka |
Woda | 2 litry |
Marchewka | 2 sztuki |
Pietruszka | 1 sztuka |
Seler | 1 sztuka |
Cebula | 1 sztuka |
Czosnek | 6 ząbków |
Liść laurowy | 2 sztuki |
Ziele angielskie | 4 sztuki |
Pieprz ziarnisty czarny | 0.25 łyżeczki |
Sól | 1 łyżka |
Groszek konserwowy | 1 puszka |
Żelatyna | 15 gramów |
Białko | 9,1 g |
Tłuszcze | 7,2 g |
Węglowodany | 1,7 g |
Podane wartości są szacunkowe
Oczyść i umyj wieprzowinę, włóż do dużego garnka i zalej zimną wodą. Zagotuj i zbierz szumowiny.
Obierz marchewki, pietruszkę, seler i ząbki czosnku. Pokrój na mniejsze kawałki. Przekrój na pół cebulę i opal nad palnikiem.
Zmniejsz do minimum moc palnika pod garnkiem z wywarem. Dodaj do garnka przygotowane warzywa, a także listki laurowe, ziele angielskie i pieprz. Gotuj wywar na wolnym ogniu przez około 2-3 godziny – aż mięso będzie zupełnie miękkie, a smak i aromat wywaru nabierze głębi.
Wyjmij mięso i warzywa z wywaru. Przecedź go przez gęste sito lub przez gazę. Jeśli chcesz, by wywar był bardziej klarowny, ponownie go zagotuj (bez warzyw i mięsa). W trakcie gotowania dodaj lekko ubite białko. Poczekaj, aż się zetnie i odstaw wywar na kwadrans. Po tym czasie przecedź go ponownie. Dopraw solą.
Oddziel mięso od skóry i kości. Posiekaj drobno mięso. Marchewkę pokrój w kostkę (resztę warzyw wykorzystaj do innego celu). Odcedź groszek z zalewy.
Przygotuj odpowiednią liczbę foremek, np. salaterek. Napełnij każdą porcją mięsa, groszku i marchewki. Zalej wywarem. Jeśli chcesz, by galareta mocno stężała (stężeje i tak dzięki naturalnemu kolagenowi zawartemu w mięsie), przed przelaniem wywaru do foremek dodaj do niego trochę żelatyny. Rozpuść żelatynę w około 100 ml gorącego (ale nie wrzącego) wywaru. Wymieszaj z resztą i dopiero wtedy przelej wywar do przygotowanych foremek.
Odstaw galaretę do przestudzenia w temperaturze pokojowej, a następnie przenieś do lodówki. Pozostaw w chłodzie do całkowitego stężenia.
Przełóż porcje galarety na talerze. W tym każdą z foremek zanurz na chwilę w gorącej wodzie – wówczas galaretka z łatwością „odklei” się od ścianek.
Galareta wieprzowa gości na polskich stołach od pokoleń. Znajdziesz ją na świątecznym stole obok opiekanego śledzia, ale równie często pojawia się przy rodzinnych uroczystościach, na przykład urodzinach, czy imieninach. To danie, które kojarzysz raczej z domem babci niż z restauracyjną kartą i chyba właśnie dlatego wciąż do niego wracamy. Jeśli szukasz przepisu na tradycyjną galaretę wieprzową, trafiłeś we właściwe miejsce.
Mięsne galarety gościły na polskich stołach na długo, zanim ktokolwiek pomyślał o dodawaniu do nich żelatyny z torebki. W dawnej kuchni polskiej przygotowywano głównie galaretki drobiowe i rybne. Wieprzowina nie cieszyła się wtedy szczególnym uznaniem. Dopiero z czasem galareta z nóżek i golonki na dobre zadomowiła się w polskich kuchniach. Nóżki i golonki gotowano długo, cierpliwie, aż wywar nabrał głębi i puścił naturalny klej. W tej kwestii właściwie do dziś nic się nie zmieniło.
Galareta wieprzowa funkcjonuje pod wieloma nazwami w zależności od regionu. Najczęściej usłyszysz o zimnych nóżkach, ale równie popularne są określenia zylc czy galart. Niektórzy żartobliwie mówią też o niej meduza - ze względu na charakterystyczną, drżącą konsystencję. Wszystkie te nazwy opisują dokładnie to samo danie, więc możesz je traktować zamiennie.
To, co odróżnia prawdziwą, tradycyjną galaretę wieprzową od wielu innych galaret mięsnych, to zdolność do naturalnego tężenia. Nóżki i golonka zawierają dużo kolagenu, który podczas długiego gotowania uwalnia się do wywaru. Po ostygnięciu ten sam kolagen sprawia, że płyn samoistnie się zsiada, bez pomocy substancji żelujących. To właśnie dlatego starsze pokolenia rzadko sięgały po żelatynę, po prostu jej nie potrzebowały. Wystarczy użyć odpowiednich kawałków mięsa.
Jeśli zależy ci na stuprocentowej pewności, że galareta stężeje, zwłaszcza gdy gotujesz ją po raz pierwszy albo używasz mniej kolagenowych kawałków mięsa, możesz wesprzeć się odrobiną żelatyny. Zazwyczaj wystarczy niewielka ilość15 gramów rozpuszczona w części gorącego wywaru i dokładnie wymieszana z resztą płynu. Taki dodatek nie zmienia smaku potrawy, a daje pewność, że galareta ładnie się zetnie i będzie się dobrze kroić. To rozwiązanie szczególnie polecane, gdy zależy ci na efektownej prezentacji na talerzu.
Klasyczna galareta wieprzowa świetnie smakuje sama, ale dodatki potrafią wzbogacić zarówno jej smak, jak i wygląd. Najczęściej sięga się po zielony groszek, który dodaje koloru i lekko słodkiego akcentu. Popularne są też plasterki ugotowanego jajka czy ziarno kukurydzy. Niektórzy wzbogacają galaretę o odrobinę chrzanu wymieszanego z wywarem, dla tych, którzy lubią ostrzejszy smak. Wybór dodatków to w dużej mierze kwestia rodzinnej tradycji, więc możesz eksperymentować i znaleźć swoją ulubioną wersję.
Galareta wieprzowa najlepiej smakuje dobrze schłodzona, pokrojona w porcje i skropiona sokiem z cytryny lub octem. To właśnie ta kwaśna nuta przełamuje bogaty, mięsny smak i sprawia, że danie robi się lżejsze. Świeże pieczywo to obowiązkowy dodatek, najlepiej razowe lub żytnie, które dobrze komponuje się z galaretą. Sprawdza się ona też jako element zimnej płyty obok innych przekąsek, szczególnie podczas większych rodzinnych spotkań, gdy na stole musi znaleźć się coś, co można przygotować wcześniej.
Dobrze przygotowana galareta wieprzowa spokojnie przetrwa kilka dni w lodówce, szczelnie przykryta lub w zamkniętym pojemniku. To jedna z zalet tego dania - możesz zrobić ją z wyprzedzeniem, zanim przyjdą goście, i mieć jeden problem z głowy.