
Ciasta
Ciasto rafaello bez pieczenia


Ciasto Marcinek to wypiek rodem z rejonów Puszczy Białowieskiej wpisany na Listę produktów tradycyjnych. Jest dość pracochłonne, ale niezwykle smaczne. Warto poświęcić mu czas!




Śmietana kwaśna 18% | 125 mililitrów |
Soda oczyszczona | 0.5 łyżeczki |
Masło | 125 gramów |
Cukier drobny | 90 gramów |
Cukier wanilinowy | 16 gramów |
Jajka | 1 sztuka |
Żółtko jaja | 1 sztuka |
Mąka tortowa | 400 gramów |
Sól | 1 szczypta |
Śmietana kremówka 36% | 1200 mililitrów |
Śmietana kwaśna 18% | 385 mililitrów |
Cukier puder | 125 gramów |
Sok cytrynowy | 0.5 sztuki |
Cukier wanilinowy | 16 gramów |
Herbatnik maślany | 150 gramów |
Białko | 3,1 g |
Tłuszcze | 23,6 g |
Węglowodany | 25,6 g |
Podane wartości są szacunkowe
Ogrzej wszystkie składniki na ciasto do temperatury pokojowej. Połącz śmietanę z sodą i odstaw na kilka minut.
Połącz w misce miękkie masło, cukier i cukier wanilinowy. Utrzyj mikserem na jasną, puszystą masę. Nie przerywając miksowania, dodaj do masy jajko i żółtko, a następnie śmietanę (która do tego momentu znacznie powiększy objętość dzięki dodatkowi sody), przesianą przez sitko mąkę i sól. Miksuj do połączenia składników w jednolite, dość gęste, ale miękkie i sprężyste ciasto.
Podziel ciasto na 8-10 równych części. Każdą porcję po kolei rozwałkuj i wylep nią dno wyłożonej papierem do pieczenia tortownicy o średnicy 23 cm. Ponakłuwaj ciasto widelcem. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 190°C. Piecz przez około 15 minut – aż ciasto się zarumieni. W taki sam sposób wypiecz wszystkie blaty ciasta. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
Schłodź w lodówce obie śmietany na krem. Umieść w misie miksera śmietanę kremówkę, kwaśną śmietanę, cukier puder i cukier wanilinowy. Zmiksuj na gęsty krem. Miksuj dość długo – aż zgęstnieje. Pod koniec ubijania dodaj sok z cytryny.
Przełóż blaty ciasta kremem (odłóż trochę kremu do posmarowania boków). Po przełożeniu ułóż na wierzchu obciążenie (np. w postaci deski do krojenia) i odstaw ciasto na kilka godzin w chłodne miejsce.
Pokryj wierzch i boki ciasta resztą kremu. Pokrusz herbatniki (np. w malakserze) i okruchami obsyp całe ciasto. Schłodź w lodówce przez co najmniej kilka godzin, najlepiej przez całą noc. Ciasto Marcinek najsmaczniejsze jest na drugi dzień.
Tradycyjne ciasto Marcinek z Puszczy Białowieskiej - poznaj sprawdzony przepis na kultowy, podlaski wypiek. Kruche, cienkie blaty przełożone delikatnym, aksamitnym kremem śmietankowym to idealny deser na święta, przyjęcie komunijne i wyjątkowe okazje. Sprawdź, jak krok po kroku przygotować to tradycyjne ciasto.
Skąd pochodzi ciasto Marcinek?
Ciasto Marcinek pochodzi z Podlasia i jest szczególnie związane z Hajnówką oraz regionem Puszczy Białowieskiej. W 2016 roku hajnowski Marcinek został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych. Historia wypieku sięga przełomu XIX i XX wieku, kiedy przygotowywano go na dworze carskim w Białowieży. Tradycyjne ciasto Marcinek z Podlasia przypomina wysoki tort, ale zamiast biszkoptu składa się z wielu cienkich placków przełożonych masą śmietanową.
Tradycyjny Marcinek hajnowski składa się najczęściej z 20-30 bardzo cienkich placków przełożonych kremem śmietanowym. Zgodnie z opisem na Liście Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pojedyncze blaty powinny mieć grubość do 2 mm. Tak duża liczba warstw nadaje ciastu charakterystyczny, wielowarstwowy przekrój.
Nie istnieje jednak jedna uniwersalna liczba blatów dla wszystkich domowych wersji Marcinka. Możesz przygotować ciasto z mniejszej liczby placków, choć będzie ono różnić się wyglądem od tradycyjnego wypieku z Podlasia. Ważne, aby warstwy były cienkie, równomiernie przełożone kremem i odpowiednio zmiękły przed podaniem.
Miodownik i Marcinek to dwa różne wypieki, choć oba mogą mieć kilka warstw ciasta przełożonych kremem. Podstawową cechą miodownika jest dodatek miodu do ciasta, który nadaje blatom charakterystyczny aromat.
Podstawowymi składnikami tradycyjnego ciasta Marcinek z Podlasia są jajka, mąka, masło i śmietana, a jego smak dopełnia lekko kwaskowy krem. W zależności od przepisu miodowniki mogą składać się z mniejszej liczby nieco grubszych blatów.
Ciasto Marcinek najlepiej przygotować przynajmniej dzień przed podaniem, aby blaty zdążyły zmięknąć od kremu. W tradycyjnym opisie hajnowskiego wypieku zaleca się około 12 godzin chłodzenia po przełożeniu śmietaną.
Jeśli organizujesz przyjęcie, możesz rozplanować pracę na dwa dni - jednego dnia upiecz blaty i przełóż je kremem, a następnego udekoruj i pokrój deser. Przygotowanie z większym wyprzedzeniem również jest możliwe, pod warunkiem ciągłego przechowywania w lodówce. Nie zostawiaj ciasta ze śmietanowym kremem na noc w temperaturze pokojowej.
Krem w cieście Marcinek może być zbyt rzadki z powodu niewystarczającego schłodzenia śmietany, niewłaściwych proporcji składników lub zbyt krótkiego ubijania. Znaczenie ma także zawartość tłuszczu - śmietanka o wyższej zawartości tłuszczu łatwiej tworzy stabilną pianę. Dodanie zbyt dużej ilości kwaśnej śmietany może natomiast rozrzedzić masę.
Jeśli krem nie osiągnął odpowiedniej gęstości, schłodź go i sprawdź, czy jego konsystencja się poprawiła. Jeżeli masa pozostaje zbyt rzadka, możesz spróbować delikatnie połączyć ją z dodatkową porcją osobno ubitej śmietanki 36%. Nie miksuj jej jednak zbyt długo, ponieważ nadmierne ubijanie może doprowadzić do rozwarstwienia kremu.
Równe warstwy uzyskasz, gdy wszystkie placki będą miały zbliżoną średnicę, a na każdym z nich rozprowadzisz warstwy kremu o podobnej grubości. Przy składaniu zwróć uwagę na:
Jeśli brzegi są nierówne, wyrównaj je po schłodzeniu, gdy warstwy będą już lepiej związane.
Marcinka najłatwiej pokroić po odpowiednim schłodzeniu, ostrym nożem o długim ostrzu. Nie naciskaj noża zbyt mocno. Krój powoli, a po odkrojeniu każdego kawałka wycieraj ostrze z kremu, aby nie rozmazywać go na kolejnych porcjach. Jeżeli podczas krojenia placki mocno się kruszą, deser może potrzebować jeszcze trochę czasu w lodówce. Zbyt miękki krem z kolei może utrudniać utrzymanie kształtu porcji.
Marcinka trzymaj w lodówce, w szczelnym pojemniku lub pod przykryciem, które ochroni krem przed wysychaniem i przenikaniem zapachów innych produktów. Ciasto najlepiej spożyć w ciągu 2-3 dni od przygotowania, pod warunkiem użycia świeżych składników i przechowywania w temperaturze nie wyższej niż 4°C. Wyjmuj tylko tyle porcji, ile zamierzasz podać, a pozostałą część szybko odstaw z powrotem do lodówki.
Ciasto Marcinek można zamrozić, jednak ze względu na krem śmietanowy nie jest to najlepszy sposób jego przechowywania. Po rozmrożeniu masa może stracić gładką konsystencję i stać się bardziej wodnista lub ziarnista. Ponadto może zmienić się struktura cienkich blatów ciasta.
Jeśli chcesz zamrozić gotowego Marcinka, podziel go na porcje i szczelnie zabezpiecz przed wysychaniem oraz pochłanianiem zapachów. Rozmrażaj ciasto powoli w lodówce, a nie w temperaturze pokojowej.