
Dania główne
Stek z łopatki wołowej


Pieczeń wołowa to klasyczne danie na niedzielny obiad, które powoli dochodzi w piekarniku razem z warzywami. Mięso wychodzi miękkie i soczyste, a z wywaru z naczynia powstaje aromatyczny sos.




Wołowina bez kości | 1 kilogram |
Mąka | 2 łyżki |
Olej | 3 łyżki |
Cebula | 2 sztuki |
Marchewka | 2 sztuki |
Pietruszka | 1 sztuka |
Czosnek | 3 ząbki |
Koncentrat pomidorowy | 1 łyżka |
Bulion wołowy | 500 mililitrów |
Liść laurowy | 2 sztuki |
Ziele angielskie | 4 sztuki |
Majeranek suszony | 1 łyżeczka |
Sól | 1 łyżeczka |
Pieprz | 1 szczypta |
Białko | 13,3 g |
Tłuszcze | 9,6 g |
Węglowodany | 4,1 g |
Podane wartości są szacunkowe
Piekarnik nagrzej do 180°C. Wołowinę osusz papierowym ręcznikiem, natrzyj solą, pieprzem i majerankiem, a następnie oprósz mąką ze wszystkich stron.
Na patelni rozgrzej olej i obsmaż mięso na złoty kolor po ok. 3 minuty z każdej strony. Przełóż je do naczynia żaroodpornego z pokrywką.
Cebule pokrój w grube półplasterki, marchewki i pietruszkę w grube plasterki, a czosnek posiekaj. Na tej samej patelni zeszklij cebulę, dodaj pozostałe warzywa i czosnek i smaż 5 minut. Dodaj koncentrat pomidorowy i smaż jeszcze minutę.
Warzywa ułóż wokół mięsa, dodaj liście laurowe i ziele angielskie, a następnie zalej wszystko gorącym bulionem. Płyn powinien sięgać mniej więcej do połowy wysokości mięsa.
Naczynie przykryj pokrywką i piecz pieczeń wołową przez 100-120 minut, aż mięso będzie miękkie, a po nakłuciu widelcem łatwo się rozdzieli. W połowie pieczenia obróć mięso na drugą stronę.
Pieczeń pokrój w plastry w poprzek włókien i podawaj polaną sosem, najlepiej z ziemniakami lub kluskami śląskimi i buraczkami.
Marzy Ci się pieczeń wołowa, która rozpływa się w ustach, a jej zapach przywodzi na myśl dawne niedziele spędzane u babci? To danie ma w polskiej kuchni status niemal kultowy. Kiedyś słowo "pieczeń" wcale nie oznaczało samej metody obróbki termicznej. Dawniej tym mianem określano po prostu konkretny, okazały kawałek mięsa przeznaczony do przygotowania na obiad.
Jeśli zajrzysz do dawnych książek kucharskich - na przykład do wydanej w 1854 roku "Kucharki litewskiej" - szybko zauważysz, że tamtejsza pieczeń wołowa była w rzeczywistości duszona, a nie pieczona. Ten kulinarny zabieg miał głęboki sens. Długie duszenie pod przykryciem pozwalało wydobyć z twardego mięsa głęboki smak i zamienić je w prawdziwy rarytas, obficie otulony gęstym sosem.
Wybór odpowiedniego mięsa to klucz do sukcesu, zwłaszcza że mięso wołowe do pieczenia bywa kapryśne. Jeśli staniesz przed ladą mięsną, możesz poczuć zagubienie, bo asortyment bywa szeroki. Jaki kawałek wołowiny wybrać na pieczeń? To zależy od tego, na czym bardziej Ci zależy, na maksymalnej delikatności czy na tradycyjnym, głębokim smaku.
Zastanawiasz się czasem, dlaczego pieczeń wychodzi sucha, mimo że trzymałeś się przepisów co do minuty? Odpowiedź kryje się w samej anatomii wołowiny. Mięso tego gatunku składa się z silnych włókien mięśniowych oraz tkanki łącznej, w której kluczową rolę odgrywa kolagen.
Surowa wołowina z młodej sztuki bywa zwarta, a bez odpowiedniego traktowania włókna kurczą się pod wpływem wysokiej temperatury i wyciskają z siebie całą wilgoć. Właśnie dlatego tak ważny jest tłuszcz śródmięśniowy, czyli delikatna marmurkowatość. To on podczas powolnego, wilgotnego duszenia pod przykryciem topi się i nawilża strukturę od środka. Z kolei kolagen, pod wpływem dłuższego czasu spędzonego w umiarkowanej temperaturze sprawia, że powstaje naprawdę soczysta i krucha pieczeń wołowa.
To danie ma w sobie niezwykłą moc gromadzenia ludzi przy jednym stole. Niedzielna pieczeń to klasyk, który od pokoleń kojarzy się z czasem wolnym, spędzonym w gronie najbliższych. Święta Bożego Narodzenia, rodzinne rocznice czy po prostu większe spotkania w gronie przyjaciół to idealne momenty, by zaserwować ten specjał.
Dlaczego to tak wdzięczna opcja na większą liczbę gości? Ponieważ możesz przygotować ją z wyprzedzeniem. Wołowina duszona w sosie nie traci na jakości, gdy schłodzisz ją i podgrzejesz następnego dnia. Nie wymaga też wiele pracy, więc jest idealna do zrobienia na imprezy. Wstawiasz całość do piecyka i zajmujesz się innymi sprawami, gdy ten robi całą robotę. Najważniejszym składnikiem tej pieczeni jest bowiem czas.
Z czym podawać pieczeń wołową? Najlepsze są dodatki, które potrafią wchłonąć bogaty, warzywny sos własny, który powstanie po zblendowaniu zawartości naczynia żaroodpornego.
Klasyką gatunku są tradycyjne kluski śląskie z dziurką, które idealnie zbierają każdą kroplę sosu, albo gładkie, maślane puree ziemniaczane. Doskonale sprawdza się również kasza - gryczana lub jęczmienna. Z kolei dla przełamania sycącego smaku mięsa warto postawić na wyraziste surówki. Surówka z czerwonej kapusty z dodatkiem jabłka, klasyczne buraczki na ciepło albo chrupiące ogórki kiszone i domowe rzodkiewki wprowadzą na talerz potrzebną kwasowość i świeżość.
Pieczeń wołowa świetnie nadaje się na kanapki. To absolutny hit, jeśli chcesz zrezygnować z kupnych wędlin o podejrzanym składzie. Domowa pieczeń pokrojona na zimno smakuje obłędnie i bez trudu zastępuje każdą sklepową szynkę.
Kluczem jest odpowiednie pokrojenie mięsa - najlepiej w cienkie plastry, które łatwo ułożyć na chrupiącym chlebie. Świetnie pasuje do niej wyrazisty chrzan, ostra musztarda, plaster chrupiącego ogórka kiszonego lub cienko pokrojona, pikantna rzodkiewka. Taka kanapka to genialny pomysł na drugie śniadanie w pracy albo sycącą kolację.
Pieczeń wołową można bezpiecznie przechowywać w lodówce przez około 3 do 4 dni, pod warunkiem, że schowasz ją do szczelnie zamkniętego pojemnika razem z sosem. Sos skutecznie ochroni mięso przed wysychaniem.
Wołowina na pieczeń znosi mrożenie bez uszczerbku na jakości. Najlepiej porcjować ją razem z sosem, zamknąć w woreczkach lub pojemnikach i trzymać w zamrażarce do 2-3 miesięcy. Jak podgrzać, żeby nie wyschła? Zapomnij o mikrofalówce, która wysuszy mięso na wiór. Najlepiej przełożyć porcję do rondelka, dodać odrobinę wody lub bulionu, przykryć i podgrzewać na małym ogniu, powoli przywracając jej miękkość.
Warto pamiętać, że Polacy nie są jedynymi, którzy ukochali sobie mięso duszone w warzywnym sosie. Podobne tradycje znajdziesz w wielu zakątkach Europy. Doskonałym przykładem jest chociażby znany w kuchni austriackiej rozbratler Esterházy, gdzie wołowina przygotowywana jest w esencjonalnym sosie z warzywami pokrojonymi w cienkie słupki i dodatkiem śmietany. Choć detale się zmieniają, idea pozostaje ta sama: cierpliwość, szacunek do dobrego kawałka mięsa i bogaty smak, który broni się sam.