
Dania główne
Pierogi z kapustą i grzybami


Bez uszek wigilijnych trudno wyobrazić sobie barszcz czerwony. Właśnie dlatego przygotowaliśmy prosty i domowy przepis na ciasto oraz farsz. Maleńkie pierożki skrywają intensywnie grzybowy farsz z borowików lub podgrzybków, cebuli i majeranku, a po złożeniu w charakterystyczny kształt rzeczywiście przypominają małe uszka. Warto przygotować ich większą porcję wcześniej i zamrozić. W dniu kolacji wystarczy je ugotować.




Mąka pszenna | 500 gramów |
Woda | 225 mililitrów |
Masło | 100 gramów |
Sól | 1 łyżeczka |
Grzyb suszony | 150 gramów |
Woda | 200 mililitrów |
Cebula | 1 sztuka |
Czosnek | 1 ząbek |
Bułka tarta | 1.5 łyżki |
Masło | 2 łyżki |
Majeranek suszony | 0.5 łyżeczki |
Ziele angielskie | 1 sztuka |
Liść laurowy | 1 sztuka |
Sól | 1 szczypta |
Pieprz | 1 szczypta |
Białko | 7,6 g |
Tłuszcze | 8,5 g |
Węglowodany | 31,2 g |
Podane wartości są szacunkowe
Zacznij od zrobienia farszu do uszek wigilijnych. Suszone grzyby przełóż do miski, zalej wodą, wrzuć ziele angielskie i liść laurowy, a następnie pozostaw do namoczenia na kilka godzin, najlepiej na całą noc. Jeśli nie są całkowicie przykryte płynem, możesz dolać odrobinę wody.
Namoczone grzyby przełóż razem z płynem i ziołami do garnka. Gotuj na małym ogniu przez około 20-30 minut, aż zmiękną. Grzyby odcedź, zachowując wywar do barszczu, sosu albo innej świątecznej potrawy. Usuń liść laurowy i ziele angielskie.
Cebulę obierz i drobno posiekaj. Na patelni rozpuść masło, dodaj cebulę i smaż na małym ogniu, aż zmięknie i lekko się zezłoci. Dodaj przeciśnięty przez praskę czosnek i smaż jeszcze kilkanaście sekund.
Ugotowane grzyby drobno posiekaj. Dodaj do cebuli, wsyp majeranek i smaż razem przez kilka minut, aż nadmiar wilgoci odparuje. Dopraw farsz solą oraz sporą ilością świeżo mielonego pieprzu. Dodaj 1-2 łyżki bułki tartej, aby nadzienie było zwarte i łatwe do nakładania. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
Teraz przygotuj ciasto. Masło roztop i lekko przestudź. Mąkę wsyp do dużej miski, dodaj sól, roztopione masło oraz około 200 ml ciepłej wody. Zacznij wyrabiać ciasto, stopniowo dolewając pozostałą wodę. Wyrabiaj przez kilka minut, aż stanie się miękkie, gładkie i elastyczne.
Przykryj ciasto ściereczką lub miską i odstaw na około 20 minut, żeby odpoczęło. Podziel je na kilka części. Każdą bardzo cienko rozwałkuj na lekko oprószonym mąką blacie.
Pokrój ciasto na niewielkie kwadraty o boku około 4–5 cm. Na środek każdego kwadratu nałóż małą porcję grzybowego farszu. Złóż ciasto po przekątnej, tworząc trójkąt, i dokładnie zlep brzegi.
Dwa przeciwległe końce trójkąta zawiń wokół palca i mocno połącz, formując charakterystyczne uszko. Gotowe uszka układaj na oprószonej mąką desce i przykrywaj ściereczką, żeby nie wysychały.
W dużym garnku zagotuj osoloną wodę. Wrzucaj uszka partiami i delikatnie zamieszaj. Od momentu wypłynięcia gotuj przez około 2 minuty. Wyjmuj łyżką cedzakową i podawaj uszka wigilijne od razu z gorącym czerwonym barszczem.
Uszka wigilijne to jeden z najbardziej charakterystycznych dodatków do czerwonego barszczu. Najlepiej smakują przygotowane od podstaw, z cienkiego, miękkiego ciasta i intensywnego farszu z suszonych grzybów. Choć lepienie małych pierożków wymaga trochę cierpliwości, sam przepis jest prosty, a pracę możesz bez problemu rozłożyć na etapy.
Tradycyjny przepis na uszka jest na tyle praktyczny, że możesz z niego skorzystać wcześniej niż w Wigilię. Farsz przygotujesz dzień przed lepieniem, a gotowe uszka zamrozisz i ugotujesz dopiero w święta. Dzięki temu w dniu kolacji odpada jeden z bardziej czasochłonnych etapów przygotowań. Jeśli planujesz większe spotkanie, dobrze od razu zrobić podwójną porcję. Małe uszka wigilijne szybko znikają z talerzy, szczególnie podane w gorącym barszczu.
Ciasto na uszka wigilijne powinno być miękkie, elastyczne i łatwe do bardzo cienkiego rozwałkowania. Jednocześnie musi dobrze się sklejać, żeby farsz nie wydostał się podczas gotowania. W tym przepisie bazę stanowią mąka pszenna, ciepła woda, sól oraz roztopione masło.
Ciepła woda pomaga nawodnić mąkę i sprawia, że masa szybciej staje się plastyczna. Warto dolewać ją stopniowo. Gotowe ciasto na uszka wigilijne powinno być miękkie i sprężyste, ale nie kleić się mocno do dłoni.
Ważnym składnikiem jest roztopione masło. Dodatek tłuszczu sprawia, że ciasto jest delikatniejsze, łatwiej się wałkuje i mniej wysycha podczas lepienia dużej liczby uszek wigilijnych. Po ugotowaniu pozostaje miękkie i przyjemne w jedzeniu, zamiast robić się twarde lub gumowate. Masło dodatkowo nadaje mu subtelniejszy smak, który dobrze komponuje się z grzybowym farszem.
Jeśli chodzi o samą mąkę, dobrze sprawdzi się typ 400 albo 450. Po wyrobieniu ciasto koniecznie odstaw na około 20 minut pod przykryciem. W tym czasie gluten się rozluźni, dzięki czemu masa będzie jeszcze bardziej elastyczna i łatwiej rozwałkujesz ją na naprawdę cienką warstwę.
Żeby uszka wigilijne nie otwierały się w garnku, najważniejsze jest dokładne sklejenie ciasta i odpowiednia konsystencja farszu. Nadzienie powinno być całkowicie wystudzone i dość zwarte. Jeśli farsz do uszek wigilijnych będzie zbyt wilgotne, może rozmiękczyć ciasto od środka i utrudnić mocne połączenie brzegów.
Jak zrobić uszka do barszczu wigilijnego, żeby się nie rozklejały? Pamiętaj o tych zasadach:
Najwygodniej zrobić większą porcję uszek wigilijnych kilka lub kilkanaście dni przed świętami i ją zamrozić. Sam farsz możesz przygotować jeszcze wcześniej, np. dzień przed planowanym lepieniem i przechować w lodówce w szczelnym pojemniku.
Jeśli chcesz zamrozić surowe uszka:
Możesz przygotować uszka wigilijne z kapustą i grzybami. Również będą świetnie pasować do czerwonego barszczu. Kapustę warto wcześniej ugotować do miękkości, dokładnie odcisnąć i drobno posiekać. Grzyby namocz, ugotuj i również rozdrobnij. Następnie podsmaż wszystkie składniki razem, aż nadmiar wilgoci odparuje. Farsz do uszek wigilijnych powinien być wyraźnie bardziej zwarty niż nadzienie do dużych pierogów, ponieważ nakłada się go w niewielkiej ilości. Zbyt mokra masa utrudnia dokładne sklejenie ciasta na uszka wigilijne. Na inne okazje niż Wigilia można zrobić uszka z mięsem, one również świetnie pasują do barszczu, nie są jednak ani postne, ani tradycyjne dla świąt Bożego Narodzenia.
Farsz do uszek wigilijnych powinien być intensywnie grzybowy, aromatyczny i na tyle zwarty, żeby łatwo nakładał się na małe kawałki ciasta. Najlepiej sprawdzą się do niego suszone borowiki albo podgrzybki. Warto gotować je razem z liściem laurowym i zielem angielskim, a zachowany wywar wykorzystać później do barszczu lub sosu.
Po ugotowaniu grzyby drobno posiekaj i połącz z cebulą wcześniej zeszkloną na maśle. Dodaj czosnek, majeranek, sól i sporą ilość świeżo mielonego pieprzu, a następnie smaż wszystko razem przez kilka minut. Ważne, żeby nadmiar wilgoci dobrze odparował.
Jeśli po wystudzeniu nadzienie nadal jest luźne, dodaj 1-2 łyżki bułki tartej. Wchłonie część wilgoci i pomoże uzyskać bardziej zwartą konsystencję.
W naszym przepisie na uszka wigilijne są podstawowe przyprawy. Świetnie do niego pasują: