
Desery
Ciasteczka piernikowe


Szybki piernik nie wymaga leżakowania ani wałkowania ciasta, bo masę mieszasz w jednym garnku i wylewasz do formy. Wychodzi wilgotny, aromatyczny i pachnie korzennymi przyprawami, więc sprawdzi się na świąteczny stół i na co dzień do kawy.




Masło | 100 gramów |
Cukier | 200 gramów |
Miód | 2 łyżki |
Mleko | 250 mililitrów |
Kakao | 3 łyżki |
Przyprawa do piernika | 2 łyżki |
Jajko | 3 sztuki |
Mąka pszenna | 200 gramów |
Soda oczyszczona | 1 łyżeczka |
Proszek do pieczenia | 1 łyżeczka |
Powidła śliwkowe | 150 gramów |
Czekolada deserowa | 150 gramów |
Śmietanka kremówka | 20 mililitrów |
Białko | 4,9 g |
Tłuszcze | 12,4 g |
Węglowodany | 42,2 g |
Podane wartości są szacunkowe
Piekarnik nagrzej do 180°C (góra-dół). Keksówkę o długości ok. 25 cm wyłóż papierem do pieczenia.
W garnku roztop masło z cukrem, miodem i mlekiem, mieszając, aż cukier się rozpuści. Zdejmij z ognia, wsyp kakao oraz przyprawę do piernika i dokładnie wymieszaj.
Masę przestudź przez około 10 minut, żeby nie była gorąca, a następnie dodaj jajka i energicznie wymieszaj rózgą.
Mąkę przesiej razem z sodą i proszkiem do pieczenia, wsyp do masy i mieszaj tylko do połączenia składników. Ciasto będzie dość rzadkie.
Przelej ciasto do formy i piecz szybki piernik przez 45-50 minut, aż patyczek wbity w środek będzie suchy.
Upieczone ciasto pozostaw w formie na 10 minut, a potem wyjmij i dokładnie ostudź na kratce.
Zimny piernik przekrój wzdłuż na dwie warstwy i przełóż powidłami.
W kąpieli wodnej rozpuść czekoladę ze śmietanką. Polewę rozprowadź na całym cieście i odstaw w chłodne miejsce.
Ciasto przed podaniem pokrój na kawałki. Z przepisu wychodzi około 12 kawałków.
Jeśli zwykle przypominasz sobie o świątecznych wypiekach na kilka dni przed Wigilią albo po prostu masz ochotę na coś korzennego do popołudniowej kawy, szybki piernik uratuje sytuację. To wypiek stworzony z myślą o osobach, które nie planują kuchennego harmonogramu z miesięcznym wyprzedzeniem. W przeciwieństwie do tradycyjnego piernika dojrzewającego, w którym surowe ciasto leżakuje w chłodzie przez wiele tygodni, tę wersję przygotujesz i upieczesz w jeden wieczór.
Zyskujesz ogromną oszczędność czasu, bez konieczności czekania i pewność, że ciasto od razu będzie miękkie. Ten wypiek nie ma jednak specyficznego, głębokiego i lekko sfermentowanego posmaku, który wytwarza się podczas długiego leżakowania surowego ciasta na miodzie. Dla większości domowników różnica w smaku jest jednak niemal niezauważalna - szybki piernik bez leżakowania nadrabia wszystko intensywnym aromatem przypraw i wilgotną strukturą, która sprawia, że po upieczeniu i wystudzeniu od razu nadaje się do krojenia.
Historia korzennych wypieków na ziemiach polskich sięga setek lat wstecz. Sama nazwa "piernik" pochodzi od staropolskiego słowa "pierny", które oznaczało tyle, co "pieprzny" - dawniej do ciasta dodawano bowiem sporo pieprzu oraz drogich, zamorskich przypraw sprowadzanych szlakami handlowymi. Słynny piernik toruński ma udokumentowaną historię sięgającą XVII wieku, a pierwszy drukowany polski przepis na ten wypiek pochodzi z 1725 roku.
Dawny piernik staropolski był wypiekiem luksusowym i wymagającym cierpliwości. Surowe ciasto na bazie naturalnego miodu musiało dojrzewać tygodniami, a upieczone blaty często potrzebowały kolejnych dni, by zmięknąć. Piernik w wersji ekspresowej, czy szybkie pierniczki w lukrze to współczesna odpowiedź na zmianę trybu życia. Zamiast czekać miesiąc, aż ciasto nabierze kruchości i miękkości, używamy składników spulchniających oraz płynnych dodatków, które od razu nadają mu odpowiednią strukturę. Dzięki temu tradycja spotyka się z wygodą, a Ty nie musisz rezygnować z domowego ciasta, gdy brakuje Ci czasu.
Największą obawą przy wypiekach korzennych jest to, że po wyjęciu z piekarnika będą suche i zbite. Dobrze przygotowany wilgotny piernik zawdzięcza swoją delikatność przemyślanemu połączeniu składników. Kluczową rolę odgrywa tu prawdziwy miód, który naturalnie wiąże wilgoć i sprawia, że miękisz długo pozostaje świeży. Swoje robią również masło i mleko, dzięki którym ciasto piernikowe jest elastyczne, cięższe niż biszkopt, ale wciąż miękkie i przyjemne w jedzeniu.
Całość dopełnia przełożenie z powideł śliwkowych oraz wykończenie z czekolady deserowej i śmietanki kremówki. Kiedy przekroisz gotowy piernik z polewą czekoladową, poczujesz głęboki zapach miodu, kakao i korzeni, który natychmiast wypełnia całą kuchnię. Ciasto ma zwartą, ale sprężystą strukturę - nie kruszy się przy krojeniu na kilkanaście równych porcji, a każdy kęs dosłownie rozpływa się w ustach.
O charakterze tego wypieku decyduje odpowiednio dobrana przyprawa do piernika. Choć w sklepach znajdziesz dziesiątki gotowych torebek, warto wiedzieć, co kryje się w środku, bo dwie identyczne łyżki z różnych opakowań mogą dać zupełnie inny efekt. Klasyczna przyprawa korzenna bazuje na cynamonie, imbirze oraz goździkach. Często uzupełniają ją kardamon, gałka muszkatołowa, ziele angielskie, anyż czy odrobina czarnego pieprzu.
Wybierając mieszankę w sklepie, zawsze czytaj skład na odwrocie opakowania. Dobra przyprawa składa się wyłącznie ze zmielonych korzeni i nasion - bez zbędnych wypełniaczy, takich jak mąka, cukier czy kakao, które tylko sztucznie zwiększają objętość torebki i osłabiają aromat. Jeśli używasz mieszanki bez dodatków, ciasto zyska wyrazisty, lekko pikantny i głęboki smak bez konieczności dosypywania podwójnej porcji przypraw. Żeby mieć pewność co do składu, możesz przygotować domową przyprawę do piernika, bez wypełniaczy i wzmacniaczy smaku. Wystarczy kupić przyprawy osobno i połączyć w odpowiednich proporcjach.
Tradycyjny piernik z powidłami to połączenie, które broni się samo, a w wersji ekspresowej sprawdza się znakomicie. Najlepszym i najbardziej klasycznym wyborem są gęste powidła śliwkowe. Ich wyrazista, lekko kwaskowa nuta przełamuje miodową słodycz ciasta oraz bogaty smak czekolady, a zwarta konsystencja sprawia, że warstwa owocowa nie wsiąka całkowicie w miękisz i nie rozmoczy wypieku.
Zastanawiasz się, czy możesz sięgnąć po inne przetwory? Jak najbardziej. Jeśli nie masz pod ręką śliwek, dobrze sprawdzi się gęsty dżem z czarnej porzeczki, który również ma przyjemną kwasowość, albo lekko gorzkawa konfitura pomarańczowa. Ważne tylko, aby wybrany dodatek nie był zbyt rzadki - dzięki temu ciasto zachowa ładny przekrój, a nadzienie zostanie dokładnie tam, gdzie powinno.
Dla wielu osób to idealny piernik na święta, zwłaszcza gdy grudniowy grafik pęka w szwach. Jeśli zapomniałeś nastawić ciasto dojrzewające w listopadzie, ten wypiek uratuje bożonarodzeniowy stół. Wiele osób zadaje sobie pytanie, czy piec go w ostatniej chwili, czy trochę wcześniej. Najlepiej przygotować go dzień lub dwa przed Wigilią - po upieczeniu, przełożeniu i oblaniu czekoladą ciasto potrzebuje kilku godzin, by smaki się przegryzły, a polewa dobrze zastygła.
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by upiec go jako piernik na ostatnią chwilę nawet w wigilijny poranek i podać po wystudzeniu, choć po nocy spędzonej w chłodzie smakuje jeszcze lepiej. Na świątecznym stole doskonale uzupełnia klasyczny zestaw złożony z sernika i makowca - jest od nich bardziej korzenny, ciemny i wyrazisty, a przygotowuje się go znacznie sprawniej niż drożdżowe zawijance.
Choć korzenne zapachy kojarzą się głównie z grudniem, piernik w keksówce warto piec przez całą jesień i zimę. Prostokątna forma sprawia, że wypiek jest niezwykle praktyczny - łatwo go pokroić na równe, zgrabne kromki, spakować do pudełka i zabrać ze sobą. Świetnie sprawdzi się na Mikołajki, podczas niedzielnego popołudnia z kubkiem gorącej herbaty czy czarnej kawy, a także na niezobowiązującym spotkaniu ze znajomymi.
Taki wypiek to również doskonały pomysł na jadalny, domowy prezent. Wystarczy owinąć wystudzone ciasto w papier do pieczenia, przewiązać naturalnym sznurkiem i wręczyć bliskim podczas zimowych odwiedzin. Wygląda elegancko, pachnie obłędnie i pokazuje, że włożyłeś w podarunek własną pracę.
Odpowiednie przechowywanie to klucz do tego, by ciasto jak najdłużej zachowało świeżość. Gotowy piernik najlepiej trzymać w chłodnym miejscu, szczelnie przykryty - na przykład w zamkniętym pojemniku na ciasto lub dokładnie owiniętego folią spożywczą, aby nie obsychał. Ze względu na dodatek powideł oraz polewy na bazie śmietanki kremówki, w ciepłym mieszkaniu najbezpieczniej włożyć go do lodówki. Pamiętaj tylko, by wyjąć go na kilkanaście minut przed podaniem, wtedy odzyska pełnię miękkości i aromatu.
Jeśli upiekłeś za dużo lub chcesz przygotować zapas z wyprzedzeniem, ciasto bez problemu możesz zamrozić. Najwygodniej pokroić je wcześniej na pojedyncze kawałki, co ułatwi późniejsze porcjowanie, i zapakować w szczelne woreczki do mrożenia. Jeśli planujesz mrozić wypiek, najbezpieczniej zrobić to bez czekoladowej polewy ze śmietanką - kremówka po rozmrożeniu może zmienić swoją strukturę i stracić połysk. Czekoladą najlepiej oblać ciasto dopiero po powolnym rozmrożeniu go w temperaturze pokojowej lub w lodówce.