
Dania główne
Quiche Lorraine


Zupa cebulowa po francusku udowadnia, że z prostych składników można stworzyć coś naprawdę wyjątkowego. Sekret tkwi w powolnym karmelizowaniu cebuli. To właśnie ono wydobywa jej naturalną słodycz i głęboki smak. Całość dopełnia aromatyczny bulion, białe wino, chrupiąca bagietka i ciągnący, zapieczony ser.




Cebula | 1.5 kilogramy |
Bulion drobiowy | 1.5 litry |
Oliwa | 30 mililitrów |
Masło | 30 gramów |
Tymianek świeży | 1 pęczek |
Sól | 1 szczypta |
Cukier | 2 łyżki |
Wino białe wytrawne | 150 mililitrów |
Mąka | 1 łyżka |
Bagietka | 1 sztuka |
Ser gruyère | 100 gramów |
Białko | 2,2 g |
Tłuszcze | 2,6 g |
Węglowodany | 8,8 g |
Podane wartości są szacunkowe
Na początku cebulę obierz i pokrój w półplasterki. W dużym garnku rozgrzej oliwę i dodaj 1 łyżkę masła. Wrzuć cebulę, dodaj tymianek oraz sporą szczyptę soli.
Duś na małym ogniu przez minimum 30 minut, mieszając co jakiś czas, aby cebula nie przywarła. Dodaj cukier i wlej białe wino. Kontynuuj duszenie i pozwól winu odparować.
Smaż dalej aż cebula nabierze złocisto-brązowego koloru. To właśnie ten etap buduje głęboki smak zupy.
Dodaj pozostałe masło i wsyp mąkę. Dokładnie wymieszaj i smaż przez około minutę. Wlej bulion i ponownie wymieszaj. Podgrzewaj do momentu pojawienia się pierwszych bąbelków.
Przelej zupę cebulową po francusku do naczyń żaroodpornych lub kokilek. Bagietkę pokrój na kromki i lekko podpiecz. Możesz też podsmażyć na suchej patelni. Połóż grzanki na wierzchu zupy. Obficie posyp serem Gruyère.
Zapiekaj w piekarniku nagrzanym do 220°C przez kilka minut aż ser się roztopi i pięknie zarumieni.
Zupa cebulowa po francusku to klasyczne danie popularne w wielu lokalach gastronomicznych. Udowadnia, że z najprostszych, tanich składników można ugotować danie godne najlepszych restauracji. Podstawą wyjątkowego aromatu tej potrawy jest cierpliwe, powolne karmelizowanie cebuli, które wydobywa z niej naturalną słodycz i głęboki, złocisty kolor. Połączenie esencjonalnego bulionu, wytrawnego białego wina oraz aromatycznych ziół tworzy niepowtarzalną kompozycję smakową, idealną na chłodne wieczory i wykwintne kolacje.
Do zupy cebulowej wybierz zwykłą żółtą cebulę. Odmiana cukrowa jest łagodniejsza i słodsza, więc łatwo przesłodzić nią potrawę. Przez większą zawartość wody dłużej się też karmelizuje. Jeśli jednak wolisz delikatniejszy smak, dodaj do niej trochę cebuli cukrowej. Zrezygnuj za to z czerwonej, ponieważ po długim smażeniu szarzeje.
Karmelizacja cebuli do zupy cebulowej trwa zwykle 45-60 minut. Weź do tego najszerszy garnek, jaki masz. Rozłożona cienko cebula się smaży, a ułożona grubą warstwą dusi się we własnym soku i długo się nie rumieni.
Z czasem na dnie osadzi się brązowy nalot. Wlej wtedy 2-3 łyżki wody i zeskrob go drewnianą łopatką. Połączy się z cebulą i pogłębi kolor oraz smak zupy. Powtarzaj to za każdym razem, gdy dno znów zbrązowieje. Jeśli mimo to nalot zacznie czernieć, zmniejsz ogień, żeby nie pojawiła się gorycz.
Klasyczną francuską zupę cebulową gotuje się najczęściej na bulionie wołowym, choć wielu kucharzy sięga też po drobiowy. Na wołowym wychodzi ciemniejsza i bardziej wyrazista, natomiast na drobiowym, jak w tym przepisie, łagodniejsza.
Po wlaniu bulionu doprowadź całość do wrzenia i gotuj jeszcze 20-30 minut na małym ogniu. W tym czasie smaki się przegryzą, a zupa nieco zgęstnieje dzięki mące.
Jeśli chcesz przygotować zupę cebulową bez wina, zastąp je taką samą ilością bulionu. Brakuje mu jednak kwasowości, która równoważy słodycz cebuli. Dlatego tuż przed przelaniem zupy do kokilek dodaj 1-1,5 łyżeczki octu winnego lub soku z cytryny. Wlej najpierw połowę, spróbuj i w razie potrzeby uzupełnij. Taką wersję podawaj także dzieciom oraz kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Alkohol nie odparowuje bowiem całkowicie.
Zupa cebulowa z grzanką najlepiej zapieka się pod grillem, więc jeśli twój piekarnik ma tę funkcję, użyj jej zamiast pieczenia w 220°C. Sprawdź jednak, czy kokilki są do tego przystosowane.
Zacznij od grzanek. Bagietkę z poprzedniego dnia pokrój na kromki grubości ok. 1,5 cm, skrop je oliwą albo cienko posmaruj masłem i opiekaj mniej więcej 10 minut w piekarniku nagrzanym do 200°C. Wyjmij je, kiedy będą suche i złociste. Dobrze wysuszone nie rozmiękną od razu w bulionie.
Następnie nalej gorącą zupę do kokilek, ułóż na niej grzanki i rozsyp ser tak, żeby zachodził na brzegi naczyń. Po 3-5 minutach pod grillem roztopi się, zarumieni i zacznie bulgotać, a przy ściankach utworzy chrupiącą skorupkę.
Jeśli nie masz odpowiednich kokilek, zapiecz grzanki z serem na blasze i połóż je na zupie nalanej do misek.
Tradycyjny ser gruyère możesz zastąpić francuskim comté o podobnym, choć nieco słodszym i bardziej owocowym aromacie. Sięgnij po jego krócej dojrzewającą wersję, ponieważ lepiej się topi. Sprawdzą się też:
Zupę cebulową z serkiem topionym przygotowuje się tak samo jak klasyczną, ale bez mąki i zapiekania. Lekko zagęści ją ok. 200 g serka dodanego pod koniec gotowania. Pokrój go w kostkę albo, jeśli jest kremowy, nabieraj łyżką. Wrzucaj partiami na małym ogniu i mieszaj, aż się rozpuści. Do zupy pasują grzanki, np. z kostek bagietki podsmażonych na maśle.
Przechowuj zupę cebulową w lodówce w szczelnym pojemniku przez 3-4 dni. Dodawaj grzanki i ser tuż przed podaniem, ponieważ pieczywo szybko nasiąka i rozmięka. Zamrożona zupa zachowa smak do 3 miesięcy. Rozmroź ją w lodówce, zagotuj i zapiecz tak jak świeżo przygotowaną. W wersji z serkiem topionym zamroź bazę bez nabiału i dodaj go dopiero podczas podgrzewania.
Tanią zupę z cebuli, masła i chleba jadano we Francji od wieków. Mieszkańcy Lyonu uważają ją za specjalność swojego miasta, ale wersja zapiekana z serem narodziła się w Paryżu. W XIX wieku była serwowana w bistrach wokół Les Halles, dawnego targu hurtowego, gdzie nocą i nad ranem zajadali się nią tragarze. Paryżanie wracający z zabaw również chętnie tam zaglądali, przekonani, że zupa leczy kaca. Od nazwy targu wzięło się jej przydomek gratinée des Halles.
W tej historii pojawia się także były król Polski. Według Aleksandra Dumasa Stanisław Leszczyński, teść Ludwika XV, zjadł zupę cebulową w gospodzie w Châlons i tak mu posmakowała, że nie ruszył w dalszą drogę, dopóki nie nauczył się jej gotować. Wersja "à la Stanislas" nie zawierała jednak sera ani bulionu, a cebulę smażono na maśle z przypieczonymi skórkami chleba i zalewano wrzątkiem.