
Kolacje
Tortilla hiszpańska


Paella z owocami morza to jedno z najbardziej charakterystycznych dań kuchni hiszpańskiej, pochodzące z regionu Walencja. Jej znakiem rozpoznawczym jest aromatyczny ryż gotowany w szerokiej patelni, nasiąkający smakiem bulionu, przypraw i dodatków. W wersji z owocami morza zachwyca intensywnym aromatem szafranu, delikatnymi krewetkami, małżami i kalmarami. Do tego przepisu na paellę możesz użyć świeżych owoców morza, a także gotowej mrożonej mieszanki. Wtedy trzeba je rozmrozić i wyczyścić.




Krewetka oczyszczona | 10 sztuk |
Krewetka w pancerzu z głową | 5 sztuk |
Małże | 10 sztuk |
Mule | 10 sztuk |
Kalmary | 5 sztuk |
Bulion warzywny | 1 litr |
Sos sojowy | 2 łyżki |
Skórka z cytryny | 1 sztuka |
Nitka szafranu | 1 szczypta |
Ryż calasparra | 300 gramów |
Passata pomidorowa | 200 mililitrów |
Oliwa | 50 mililitrów |
Czosnek | 3 ząbki |
Cebula | 1 sztuka |
Pomidory | 1 sztuka |
Papryka czerwona | 1 sztuka |
Cukier | 0.5 łyżeczki |
Papryka słodka mielona | 0.5 łyżeczki |
Papryka wędzona mielona | 0.5 łyżeczki |
Białko | 7,1 g |
Tłuszcze | 2,3 g |
Węglowodany | 10,2 g |
Podane wartości są szacunkowe
Do gorącego bulionu dodaj sos sojowy, skórkę z cytryny oraz nitki szafranu. Odstaw, aby nabrał aromatu.
Cebulę i czosnek drobno posiekaj. Paprykę i pomidora pokrój w kostkę.
Na dużej, szerokiej patelni (najlepiej do paelli, a jak nie to największej dostępnej) rozgrzej oliwę. Wrzuć cebulę i smaż około 3 minuty. Dodaj czosnek, paprykę i pomidora. Smaż kolejne kilka minut.
Dodaj passatę, cukier, paprykę słodką i wędzoną. Duś około 5 minut. Wsyp ryż i dokładnie wymieszaj, aby pokrył się aromatycznym sosem.
Wlej gorący bulion. Gotuj na średnim ogniu około 15 minut.
W tym czasie nie mieszaj zbyt często, bo paella najlepiej smakuje, gdy na spodzie zaczyna tworzyć się delikatnie przypieczona warstwa ryżu.
Dodaj kalmary. Po kilku minutach ułóż na wierzchu oczyszczone krewetki, małże, mule i krewetki w pancerzach.
Przykryj patelnię i gotuj jeszcze około 8-10 minut. Nie mieszaj.
Małże i mule powinny się otworzyć, a ryż wchłonąć większość płynu.
Przed podaniem odstaw paella z owocami morza na 5 minut.
Tradycyjna hiszpańska paella narodziła się w XIX wieku na polach ryżowych wokół laguny Albufera pod Walencją, gdzie rolnicy gotowali ryż na otwartym ogniu z tym, co mieli pod ręką. Pierwotna paella valenciana zawiera kurczaka, królika, zieloną fasolkę i kremowe, płaskie ziarna garrofón - owoców morza w niej nie znajdziesz. Nazwa potrawy pochodzi od szerokiej, płytkiej patelni, po walencyjsku zwanej właśnie paella.
Hiszpańska paella z owocami morza, czyli paella de marisco, to młodsza siostra oryginału, wymyślona w tawernach na hiszpańskim wybrzeżu. Zamiast mięsa trafiają do niej krewetki, małże i kalmary, a miejsce mięsnego bulionu zajmuje wywar rybny lub warzywny. W samej Hiszpanii obie wersje traktuje się jako osobne dania.
Do paelli z owocami morza najlepiej sprawdzają się hiszpańskie odmiany krótkoziarniste: bomba, calasparra i senia. Chłoną nawet trzykrotność własnej objętości płynu, dzięki czemu przejmują smak bulionu z szafranem, a przy tym nie sklejają się w papkę. Calasparra z regionu Murcji, użyta w tym przepisie, ma unijny certyfikat pochodzenia i wybacza najwięcej błędów, bo powoli chłonie płyn i trudno ją rozgotować.
Jeśli nie znajdziesz hiszpańskich odmian, sięgnij po inny okrągły ryż, na przykład arborio. Wchłania mniej płynu, więc zacznij od mniejszej ilości bulionu i dolewaj go w razie potrzeby. Gorzej sprawdzą się basmati i ryż parboiled - pozostają sypkie nawet po przegotowaniu, więc nie wchłoną aromatycznego wywaru i zostaną w daniu osobnym, neutralnym dodatkiem. Nie płucz ryżu do paelli, ponieważ to właśnie powierzchniowa skrobia pomaga stworzyć przypieczoną warstwę na dnie patelni.
Zastanawiasz się, jak ugotować i przyprawić ryż do paelli, żeby smakował jak w Walencji? Zacznij od bulionu. Sparz nitki szafranu w gorącym wywarze i daj im kilkanaście minut na oddanie koloru oraz aromatu. Duet słodkiej i wędzonej papryki dodaj do pomidorowej bazy na patelni - przyprawy uwalniają aromat dopiero w tłuszczu. Potem wsyp ryż i wymieszaj go z sosem.
Po wlaniu bulionu obowiązuje żelazna zasada - nie mieszaj. Ryż ma gotować się w spokoju na średnim ogniu około 15 minut, a na dnie patelni powstaje wtedy socarrat - chrupiąca, skarmelizowana warstwa, za którą Hiszpanie kochają to danie. Rozpoznasz ją pod koniec gotowania po delikatnym skwierczeniu.
Paella i risotto różnią się przede wszystkim techniką. Risotto miesza się niemal bez przerwy, paelli nie miesza się wcale. Ciągłe mieszanie uwalnia skrobię z ziaren i nadaje włoskiej potrawie kremową, lejącą konsystencję, dodatkowo wzmocnioną masłem i parmezanem. W paelli ryż wchłania cały płyn i zostaje sypki, a pod spodem przypieka się chrupiący socarrat.
Różnice widać też w naczyniu i sposobie podania. Risotto gotuje się w głębokim rondlu i podaje od razu - po kilku minutach stygnięcia gęstnieje i zamienia się w zbitą masę. Paella powstaje w szerokiej, płytkiej patelni i trafia na środek stołu prosto z niej, choć wcześniej powinna jeszcze 5 minut odpocząć pod przykryciem.
To, kiedy dodawać świeże owoce morza do paelli, zależy od ich rodzaju, bo każdy wymaga innego czasu. Kalmary wrzucaj najwcześniej, razem z gotującym się ryżem - pokrojone w krążki zmiękną w bulionie i nie zrobią się gumowe. Krewetki, małże i mule układaj na wierzchu dopiero pod koniec, na ostatnie 8-10 minut pod przykryciem. Wciśnij je delikatnie w ryż muszlami do dołu. Dzięki temu ugotują się równomiernie we własnej parze.
Krewetki są gotowe, gdy nabiorą różowego koloru i zwiną się w podkowę - trzymane na ogniu dłużej, twardnieją i tracą soczystość. Z małżami i mulami jest prościej, ponieważ ugotowane otwierają się same. Jeśli któraś muszla pozostała zamknięta, wyrzuć ją bez żalu - to znak, że małż nie był świeży.
Baza warzywna tej paelli to cebula, czosnek, czerwona papryka i pomidory - smażone na oliwie tworzą sofrito, aromatyczny fundament całego dania. W wersji walenckiej, obok wspomnianej fasolki i garrofón, zimą pojawiają się też ćwiartki karczochów.
Jeśli chcesz rozbudować wersję z owocami morza, zostań przy warzywach, które nie oddają dużo wody: paski pieczonej papryki ułóż na wierzchu razem z krewetkami, a fasolkę podgotuj wcześniej. Warzywa korzeniowe i cukinia rozmoczą ryż, więc lepiej z nich zrezygnuj.
W tradycyjnej paelli chorizo nie występuje - ani w walenckiej, ani w tej z owocami morza. Pikantna kiełbasa zdominowałaby szafran i delikatny smak krewetek, dlatego Hiszpanie strzegą tej granicy wyjątkowo zaciekle. Jeśli lubisz połączenie ryżu z chorizo, przygotuj arroz con chorizo - podobne danie jednogarnkowe, które nie rości sobie praw do słynnej nazwy.