
Dania główne
Pizza margherita


Miękkie, domowe gnocchi z sosem pomidorowym to danie inspirowane kuchnią włoską. Smakuje jak z najlepszej lokalnej trattorii. Wypróbuj, a na pewno wpiszesz przepis do swojego ulubionego zeszytu, aby chętnie do niego wracać.




Ziemniaki | 1 kilogram |
Mąka pszenna typ 00 | 300 gramów |
Jajka | 1 sztuka |
Gałka muszkatołowa | 1 szczypta |
Sól | 1 szczypta |
Semolina | 30 gramów |
Czosnek | 2 ząbki |
Pulpa pomidorowa | 450 gramów |
Wino białe wytrawne | 120 mililitrów |
Ser pecorino tarty | 100 gramów |
Bazylia świeża | 6 sztuk |
Oliwa extra virgin | 2 łyżki |
Sól | 1 szczypta |
Pieprz | 1 szczypta |
Białko | 4,5 g |
Tłuszcze | 3,4 g |
Węglowodany | 21,4 g |
Podane wartości są szacunkowe
Ziemniaki ugotuj w mundurkach do miękkości. Odcedź, lekko przestudź, obierz i przeciśnij przez praskę.
Na blat wysyp mąkę, uformuj kopiec i połącz ją z ciepłymi ziemniakami. Dodaj jajko, szczyptę soli i gałkę muszkatołową. Delikatnie zagnieć jednolite ciasto, tylko do połączenia składników.
Blat oprósz semoliną. Odkrawaj kawałki ciasta i roluj wałeczki o grubości około 2 cm. Pokrój je na małe kawałki i lekko dociśnij widelcem, tworząc charakterystyczne rowki. Gotowe gnocchi oprósz semoliną, aby się nie sklejały.
W dużej patelni rozgrzej oliwę. Czosnek obierz i wrzuć na patelnię. Wlej białe wino i gotuj chwilę, aż alkohol odparuje. Dodaj pulpę pomidorową i gotuj sos przez około 20 minut na małym ogniu. Dopraw solą i pieprzem.
W międzyczasie zagotuj duży garnek osolonej wody. Wrzucaj gnocchi partiami. Gdy wypłyną na powierzchnię, gotuj jeszcze około 1-2 minuty i wyławiaj łyżką cedzakową.
Ugotowane gnocchi przełóż bezpośrednio do sosu. Delikatnie wymieszaj i podgrzewaj przez około minutę, aby smaki się połączyły. Przed podaniem posyp danie tartym pecorino i udekoruj świeżą bazylią.
Domowe gnocchi z sosem najlepiej zrobić ze starych ziemniaków mączystych, czyli typu C. Mają dużo skrobi i mało wody, dlatego po ugotowaniu kruszą się pod widelcem i potrzebują niewiele mąki. Ciężko je jednak dostać w sklepie, więc śmiało sięgnij po lekko mączyste, typu BC, np. Bryzę. Zrezygnuj też z młodych ziemniaków - są wodniste i mogą zwiększyć lepkość ciasta.
Ziemniaki gotuj w całości i w skórce, pilnując, żeby się nie rozgotowały. Obrane i pokrojone szybko nasiąkają wodą, przez co ciasto wymaga więcej mąki i kluski wychodzą ciężkie. Obierz je jeszcze gorące, przeciśnij przez praskę i rozłóż cienką warstwą na blacie, aby mogły swobodnie odparować.
Mąki dodaj nie więcej niż 25-30% wagi ziemniaków, czyli 250-300 g na kilogram. Jeśli przesadzisz, kluski wyjdą twarde i ciężkie, dlatego wsypuj ją stopniowo i tylko do momentu, gdy ciasto zacznie trzymać kształt. Nie przejmuj się, jeśli na tym etapie jeszcze się trochę klei.
Zanim sięgniesz po mąkę, odczekaj, aż ziemniaki przestaną parować - im są cieplejsze, tym więcej mąki wchłonie ciasto. Nie pozwól im jednak całkiem wystygnąć. Ciasto wyrabiaj krótko, ponieważ długie ugniatanie nadmiernie rozwija gluten, przez co kluski robią się gumowate.
Nie musisz używać jajka, jeśli ziemniaki są mączyste, a mąki jest tyle, ile trzeba. Warto po nie sięgnąć przy pierwszym podejściu, ponieważ składnik ten wiąże ciasto i ułatwia pracę. Nie licz natomiast na to, że uratuje wodniste ziemniaki - jajko to kolejna porcja wilgoci.
Dołóż 1 jajko na każdy kilogram ziemniaków, zmniejszając ilość mąki o ok. 50 g. Nie wbijaj go jednak do gorącej masy, żeby się nie ścięło. Zamiast tego wmieszaj je dopiero wtedy, kiedy ziemniaki połączą się z pierwszą porcją mąki, a potem dosyp resztę.
Odrywaj z ciasta niewielkie porcje, a następnie formuj z nich wałeczki grubości palca i krój je na dwucentymetrowe kawałki. Każdy przetocz kciukiem po grzbiecie widelca lub po ryflowanej deseczce (rigagnocchi). Dzięki temu na kluskach powstaną rowki, które zatrzymają sos. Jeśli nie chcesz zabierać się do gotowania od razu, ułóż kluski pojedynczą warstwą na tacy oprószonej mąką i wstaw do lodówki na kilka godzin.
Gotuj je małymi partiami w dużym garnku osolonej wody. Powinna ona wrzeć spokojnie, ponieważ intensywne bulgotanie utrudnia zauważenie wypływających klusek. Wyjmij je ostrożnie łyżką cedzakową, jak tylko pojawią się na powierzchni, i przełóż prosto do sosu. Delikatnie wymieszaj wszystko w rondlu na niewielkim ogniu, ale nie trzymaj klusek długo w sosie, inaczej zaczną się rozpadać.
Do gnocchi najlepiej pasuje prosty sos na bazie pomidorów pelati, oliwy, czosnku i bazylii. Wybierz pelati San Marzano o zwartym miąższu i łagodnej kwasowości. Podsmaż na oliwie rozgnieciony ząbek czosnku, a potem na chwilę zdejmij rondel z ognia, żeby oliwa lekko przestygła. Następnie wlej rozdrobnione widelcem pomidory, posól według uznania i wrzuć kilka listków bazylii. Sos gotuj pod przykryciem na małym ogniu. Po kwadransie powinien lekko się zagęścić - jeśli za bardzo zgęstniał, rozrzedź go łyżką wody z gotowania klusek.
Włoskie kluski z sosem pomidorowym podawaj od razu po wymieszaniu. Posyp je startym parmezanem i świeżą bazylią. Ten prosty zestaw łatwo urozmaicić. Do sosu możesz dodać ok. 200 g ricotty albo chrupiącą pancettę, czyli włoski boczek wieprzowy. Wcześniej pokrój go i podsmaż na suchej patelni, aż się zezłoci, a potem dorzuć do pomidorów.
Klasyczne gnocchi z sosem z pomidorów, zapieczone z mozzarellą i bazylią, zmieniają się w gnocchi alla sorrentina, których nazwa pochodzi od Sorrento w Kampanii. Przed przystąpieniem do gotowania pokrój mozzarellę w drobną kostkę i odsącz na sitku przez 1-2 godziny, żeby podczas zapiekania nie puściła wody.
Ugotowane kluski wymieszaj z sosem, serem i listkami bazylii, a potem przełóż do żaroodpornego naczynia i obficie posyp parmezanem. Naczynie wstaw do nagrzanego piekarnika z włączoną funkcją grilla na najwyższą moc i zapiekaj 5-10 minut, aż ser się roztopi, a wierzch zrumieni.
W Rzymie gnocchi je się w czwartek zgodnie z powiedzeniem "giovedì gnocchi, venerdì pesce, sabato trippa". Przypisuje ono określonym dniom tygodnia konkretne dania - czwartkowi gnocchi, piątkowi rybę, a sobocie flaki.
Piątek był dniem bez mięsa, dlatego w czwartek we włoskich kuchniach sięgano po sycące kluski, które miały pomóc przetrwać lżejszy posiłek następnego dnia. Sobotnie flaki przygotowywano z kolei z tanich podrobów, popularnych zwłaszcza wśród biedniejszych rodzin i pracowników miejskiej rzeźni.
Same gnocchi są jednak dużo starsze od swojej ziemniaczanej wersji. Kulki z mąki i wody formowali już starożytni Rzymianie, a ziemniaki dotarły do Europy wiele wieków później. W formie miękkich kluseczek zaczęły trafiać na włoskie stoły dopiero pod koniec XIX wieku.