
Dania główne
Pierogi z serem


Pierogi z ziemniakami i boczkiem to ciekawa propozycja na obiad. Farsz przygotowuje się tutaj z surowych, startych ziemniaków, które są podsmażane do miękkości z dodatkiem cebuli, wędzonego boczku, majeranku i papryki. Przepis na to danie znalazłam u cioci pochodzącej z Podlasia, ale są też częścią tradycyjnej kuchni Podkarpacia. Możesz polać je tłuszczem z podsmażoną cebulką albo po ostudzeniu dodatkowo przyrumienić na patelni.




Mąka pszenna | 300 gramów |
Woda | 150 mililitrów |
Masło | 1 łyżeczka |
Sól | 1 szczypta |
Ziemniak surowy | 1 kilogram |
Boczek wędzony surowy | 150 gramów |
Cebula | 1 sztuka |
Majeranek | 1 łyżeczka |
Papryka mielona słodka | 1 łyżeczka |
Sól | 1 szczypta |
Pieprz | 1 szczypta |
Olej | 2 łyżki |
Białko | 3,8 g |
Tłuszcze | 5,1 g |
Węglowodany | 22,7 g |
Podane wartości są szacunkowe
Boczek pokrój w drobną kostkę. Przełóż na patelnię i smaż na średnim ogniu, aż tłuszcz zacznie się wytapiać, a kawałki lekko się zarumienią. Zdejmij z patelni i odłóż.
Cebulę obierz i drobno posiekaj. Wrzuć na tę samą patelnię i smaż na tłuszczu pozostałym po boczku. Jeśli jest go zbyt mało, dodaj odrobinę oleju. Smaż, aż cebula będzie miękka i złocista. Przełóż do boczku.
Ziemniaki obierz i zetrzyj na tarce o średnich lub drobnych oczkach. Jeśli puściły bardzo dużo płynu, lekko go odlej, ale nie odciskaj ziemniaków zupełnie na sucho.
Na patelni rozgrzej niewielką ilość oleju. Dodaj starte ziemniaki i smaż na średnim ogniu, często mieszając, aż zmiękną, zgęstnieją i miejscami zaczną się lekko rumienić. Dodaj boczek oraz cebulę. Wsyp majeranek, słodką paprykę i pieprz. Dokładnie wymieszaj. Spróbuj farszu i dopiero wtedy dodaj sól. Wędzony boczek może być już wystarczająco słony.
Smaż jeszcze przez chwilę, a następnie zdejmij z ognia i pozostaw farsz do całkowitego wystudzenia. Powinien być zwarty i łatwy do nakładania.
Przygotuj ciasto. Mąkę wsyp do miski i dodaj szczyptę soli. Do dobrze ciepłej wody dodaj masło i mieszaj, aż się rozpuści. Stopniowo wlewaj wodę z masłem do mąki, jednocześnie mieszając łyżką.
Gdy ciasto lekko przestygnie, zacznij wyrabiać je dłonią. Wyrabiaj przez kilka minut, aż stanie się gładkie, miękkie i elastyczne. Przykryj ciasto miską lub ściereczką i odstaw na około 10 minut.
Podziel je na 2-3 części. Każdą cienko rozwałkuj na lekko oprószonym mąką blacie. Szklanką wycinaj krążki. Na środek każdego nałóż porcję zimnego farszu. Złóż ciasto na pół i dokładnie zlep brzegi.
W dużym garnku zagotuj osoloną wodę. Pierogi wrzucaj partiami do wrzątku i delikatnie zamieszaj, aby nie przykleiły się do dna. Od momentu wypłynięcia gotuj przez około 3 minuty. Wyjmuj łyżką cedzakową i podawaj od razu.
Pierogi z ziemniakami to sycące, domowe danie, które można przygotować na kilka sposobów. W tej wersji farsz powstaje z surowych, startych ziemniaków, a nie z ugotowanych. Proponujemy, aby podsmażyć je na patelni razem z cebulą i boczkiem, dzięki czemu nadzienie ma bardziej wyrazisty smak i lekko przyrumieniony charakter.
Ważne jest, żeby ziemniaki smażyć do momentu, aż zmiękną, zgęstnieją i stracą nadmiar wilgoci. Farsz powinien być zwarty, bo zbyt mokry utrudnia lepienie pierogów i może powodować rozklejanie ciasta podczas gotowania. Po przygotowaniu trzeba go też całkowicie wystudzić.
Takie pierogi z farszem ziemniaczanym dobrze smakują od razu po ugotowaniu, polane cebulką lub tłuszczem wytopionym z boczku. Możesz też pozostawić je do ostygnięcia i później podsmażyć na patelni, aż ciasto stanie się lekko chrupiące.
Najważniejsza różnica dotyczy farszu. Pierogi ruskie przygotowuje się z ugotowanych ziemniaków, twarogu oraz podsmażonej cebuli. Nadzienie jest miękkie, jednolite i ma charakterystyczny lekko kwaśny smak pochodzący od sera.
W pierogach z ziemniakami twaróg nie jest konieczny. W tym przepisie farsz powstaje z surowych ziemniaków startych na tarce i podsmażonych do miękkości, a smak wzmacniają boczek, cebula, majeranek i słodka papryka. Nadzienie jest więc bardziej wytrawne, aromatyczne i ma inną strukturę niż klasyczny farsz ruski.
Różni się również sposób przygotowania samych ziemniaków. Do ruskich najpierw się je gotuje i rozgniata, natomiast tutaj trafiają na patelnię na surowo. Dzięki temu pierogi mają bardziej charakterystyczny ziemniaczany smak i nie przypominają jedynie wariantu pierogów ruskich bez sera.
W tradycji kulinarnej Podlasia i Podkarpacia pierogi z surowymi ziemniakami i boczkiem - znane lokalnie jako kołduny ziemniaczane, kurniki czy po prostu pierogi z tartą kartoflaną - to kwintesencja dawnej, chłopskiej mądrości gospodarowania, w której prostota składników zamieniała się w sycące danie.
Sekretem tego autentycznego dania jest farsz z surowych, startych ziemniaków połączonych z wędzonym boczkiem i cebulą, które podczas gotowania uwalniają głęboki, aromatyczny tłuszcz, idealnie nawilżający zwartą, skrobiową masę. Otulone elastycznym, cienkim ciastem i okraszone skwarkami, stanowią niezwykle aromatyczną pamiątkę wschodnich kresów, w której surowy charakter ziemniaka zyskuje szlachetność dzięki dymnym nutom wędzonki.
Farsz ziemniaczany potrzebuje dość wyrazistych przypraw, ponieważ same ziemniaki mają łagodny smak. W tej wersji podstawą są majeranek, słodka papryka, pieprz oraz cebula podsmażona z boczkiem. Wędzone mięso wnosi już sporo aromatu i słoności, dlatego sól najlepiej dodać dopiero po spróbowaniu gotowego farszu.
Do nadzienia możesz dodać także odrobinę wędzonej papryki, czosnku granulowanego, świeżo mielonego czarnego pieprzu albo kminku. Jeśli lubisz ostrzejsze pierogi, dobrze sprawdzi się szczypta chili lub ostrej papryki.
Jajko nie jest konieczne do przygotowania dobrego ciasta na pierogi. W tym przepisie wystarczą mąka, dobrze ciepła woda, masło i sól. Takie ciasto jest miękkie, elastyczne i łatwo je cienko rozwałkować.
Dodatek ciepłej wody pomaga zmiękczyć ciasto i sprawia, że łatwiej się wyrabia. Masło zwiększa jego delikatność i ogranicza wysychanie podczas lepienia. Po zagnieceniu warto pozostawić ciasto pod przykryciem na około 20 minut. Po odpoczynku stanie się bardziej sprężyste i łatwiejsze do formowania.
Pierogi z ziemniakami najlepiej smakują podane na gorąco, od razu po ugotowaniu albo po krótkim podsmażeniu na patelni. Ponieważ farsz z boczkiem i cebulą jest już dość wyrazisty, nie potrzebują wielu dodatków.
Dobrze sprawdzą się:
Jeśli podajesz pierogi po podsmażeniu, warto dodać coś świeżego lub lekko kwaśnego, żeby przełamać ich sycący charakter. Ogórki kiszone albo kapusta sprawdzą się tutaj szczególnie dobrze.
Najlepszym sposobem jest podsmażenie pierogów na patelni. Rozgrzej niewielką ilość masła, oleju albo tłuszczu z boczku i ułóż pierogi w jednej warstwie. Smaż na średnim ogniu po kilka minut z każdej strony, aż dobrze się podgrzeją i lekko zarumienią.
Możesz też odgrzać pierogi z farszem ziemniaczanym w garnku z niewielką ilością gorącej wody, ale wtedy trzeba uważać, żeby nie rozgotować ciasta. Wystarczy krótko podgrzać je przez 1-2 minuty.
Mikrofalówka również się sprawdzi, jeśli zależy ci na czasie, jednak pierogi będą wtedy bardziej miękkie i nie zyskają chrupiącej powierzchni.
Pierogi z ziemniakami bardzo dobrze nadają się do mrożenia. Najlepiej zamrażać je surowe, od razu po ulepieniu, zanim trafią do garnka. Ułóż je pojedynczo na desce lub tacy oprószonej mąką, tak aby się ze sobą nie stykały i włóż do zamrażarki na kilka godzin.
Gdy całkowicie stwardnieją, przełóż je do woreczka albo szczelnego pojemnika. Dzięki wstępnemu mrożeniu nie posklejają się i łatwo będzie wyjąć dokładnie tyle sztuk, ile potrzebujesz. Najlepiej zużyć je w ciągu około 2-3 miesięcy.
Najważniejszy jest zwarty i całkowicie wystudzony farsz. Ciepłe lub wilgotne nadzienie może rozmiękczać ciasto od środka i utrudniać dokładne sklejenie brzegów. Ziemniaki powinny więc być dobrze podsmażone, a nadmiar płynu odparowany.
Nie nakładaj też zbyt dużej porcji farszu. Po złożeniu krążka brzegi ciasta muszą swobodnie się ze sobą zetknąć. Jeśli nadzienie dostanie się między nie, pieróg może otworzyć się podczas gotowania.
Brzegi najlepiej mocno docisnąć palcami na całej długości, a gotowe pierogi przykrywać ściereczką, żeby ciasto nie obsychało przed wrzuceniem do garnka. Gotuj je partiami w dużej ilości wody i po wrzuceniu delikatnie zamieszaj.