Sos beszamelowy powstał w XIX i do dziś cieszy się niesłabnącą popularnością. Trudno się temu dziwić - w końcu wyróżnia się on nie tylko swoim wyjątkowym smakiem, ale również prostotą i ogromną uniwersalnością. Można dodawać go do rozmaitych potraw, włączając w to zapiekanki, makarony, ryby oraz mięsa. Jak najlepiej go przyrządzić, żeby móc delektować się jego wyjątkowym smakiem i konsystencją? Poznaj kilka ciekawych przepisów na dania z sosem beszamelowym w roli głównej - po pierwszym kęsie z pewnością zagoszczą w twoim menu a stałe!
Sos beszamelowy - trochę historii
Beszamel to niewątpliwie jeden z najpopularniejszych sosów goszczących w naszych kuchniach. Ten słynny przysmak można wyczarować w zaledwie kilka minut i wzbogacić nim mnóstwo dań. Na uwagę zasługuje również fakt, że może on stanowić bazę dla innych smacznych sosów. Skąd właściwie wziął się sos beszamelowy i jaka jest jego historia?
Powstanie sosu beszamelowego datowane jest na początek XIX wieku. To właśnie wtedy Louis de Bechamel, wysoko postawiony urzędnik na dworze Ludwika XIV, opracował recepturę na uniwersalny biały sos. Kilkadziesiąt lat później pojawił się termin "pięciu sosów bazowych" w kuchni, w gronie których - poza beszamelem - znalazły się:
- sos holenderski (majonezowy) na bazie żółtek oraz masła,
- sos demi-glace z gęstego bulionu gotowanego na pieczonych kościach,
- sos pomidorowy, czyli boloński,
- sos veloute z gęstego bulionu i zasmażki.
Przepis na sos beszamelowy nie powstał od razu - Bechamel udoskonalał go przez kilkanaście lat. Dzięki temu można mieć pewność, że finalna receptura jest idealnie skomponowana.
Jak zrobić dobry sos beszamelowy?
Przepis na sos beszamelowy nie jest skomplikowany, dlatego jego przygotowanie zajmuje niewiele czasu. Aby finalny efekt był satysfakcjonujący, należy przestrzegać kilku ważnych zasad. Zatem jak zrobić dobry sos beszamelowy, żeby osiągnął idealną, bezgrudkową konsystencję?
Lista składników potrzebnych do wyczarowania powyższego sosu jest bardzo krótka - widnieje na niej masło, mąka pszenna oraz mleko. Ponadto konieczne jest użycie przypraw, które nadadzą potrawie wyrazistości - świetnie sprawdzi się tutaj sól, świeżo mielony biały pieprz oraz tarta gałka muszkatołowa.
Realizację przepisu rozpocznij od rozgrzania masła - w trakcie obróbki termicznej dosypuj do niego stopniowo mąkę, mieszając dokładnie i energicznie zawartość patelni. Aby uniknąć powstawania grudek, warto posłużyć się rózgą, a nie łyżką. W kolejnym kroku dolej do powstałej masy ciepłe mleko - ważne, aby robić to powoli. Finalnie powinien powstać idealnie gładki i niezbyt gęsty sos. Ostatnim etapem jest dosypanie soli i pozostałych przypraw.
Twój sos wyszedł zbyt gęsty? Wystarczy dolać do niego odrobinę mleka, żeby go nieco rozrzedzić. Jeśli natomiast zauważysz w nim grudki, spróbuj przecedzić go przez sitko o drobnych oczkach. Obawiasz się, że na jego powierzchni zacznie pojawiać się kożuch? Aby temu zapobiec, połóż na nim plasterek masła - najlepiej jeszcze przed jego wystygnięciem.
Sos beszamelowy - warianty
Podstawowy przepis na sos beszamelowy można modyfikować na wiele sposobów. Aby podkręcić jego smak, dołóż do niego np. musztardę francuską. Innym ciekawym rozwiązaniem jest wzbogacenie zasmażki o sok z cytryny - co ciekawe, w niektórych recepturach zaleca się także zaparzenie skórki z cytryny w mleku. Celem takiego zabiegu jest uzyskanie orzeźwiającego, cytrusowego aromatu.
Jednym z najbardziej znanych wariantów beszamelu jest Mornay, czyli sos beszamelowy z żółtkami i utartym żółtym serem. W recepturze najczęściej stosuje się ser Gruyère - solo lub w towarzystwie parmezanu. Składnik ten należy dodać do gotowego sosu. Następnie dorzuca się dwa żółtka roztrzepane z mlekiem. Całość należy umieścić na ogniu i delikatnie podgrzewać - pamiętaj, aby w trakcie obróbki termicznej nie dopuścić do zagotowania się sosu i ścięcia żółtek.
Inna odmiana beszamelu to sos Soubise, który otrzymuje się poprzez dodanie cebuli. Zeszklij ją na maśle, zalej gotowym beszamelem i doprowadź do wrzenia. Gotuj całość na wolnym ogniu przez ok. 10 minut, a na końcu przecedź przez sitko. Na ostatnim etapie dołóż gęstą śmietanę i ponownie podgrzej.
Do czego dodaje się sos beszamelowy?
Beszamel to tak uniwersalny sos, że można wzbogacać nim wiele różnych potraw. Do czego dodaje się sos beszamelowy? Na liście polecanych produktów znajduje się mięso, w tym drób i wołowina, oraz ryby, np. mintaj, halibut i dorsz. Przysmak ten doskonale sprawdza się również w połączeniu z makaronem, warzywami i zapiekankami. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby dorzucić go do zupy - taki zabieg sprawi, że będzie ona bardziej gęsta i kremowa.
Dania z sosem beszamelowym
W książkach kucharskich można znaleźć wiele przepisów na dania z sosem beszamelowym. Poniżej znajdziesz kilka opcji, które z pewnością przypadną ci do gustu!
Lasagne
Lasagne to makaron w postaci prostokątnych, dużych płatów, które przekłada się mięsnym farszem. Jak je przygotować? Na początek podsmaż czosnek i cebulę, a następnie dodaj mięso i passatę pomidorową. Duś całość pod przykryciem przez około pół godziny - w międzyczasie możesz przyrządzić sos beszamelowy z żółtym serem. Umieść w naczyniu żaroodpornym płaty makaronu, przekładając je mięsem i beszamelem - pamiętaj, aby polać nim także wierzch potrawy. Wstaw całość do piekarnika nagrzanego do 180 stopni i piecz przez 30-40 minut.
Cannelloni
Cannelloni to charakterystyczne, duże makaronowe rurki, które nadziewa się mięsnym farszem, zalewa beszamelem i zapieka. Sam farsz można zrobić z podsmażonej cebuli, mięsa mielonego oraz rozdrobnionych plastrów wędzonego boczku.
Musaka
Wśród najsmaczniejszych dań z sosem beszamelowym nie może zabraknąć musaki - potrawy z mięsem mielonym i bakłażanem. Aby ją wyczarować, pokrój warzywo w plastry i wrzuć je na rozgrzaną patelnię. Następnie podsmaż mięso z cebulą, przecierem pomidorowym i przyprawami. Ułóż w naczyniu żaroodpornym plastry bakłażana naprzemiennie z mięsem i zalej je sosem. Piecz całość przez 45-60 minut w 180 stopniach.
Żeberka po hiszpańsku
Żeberka po hiszpańsku to kolejna propozycja dania z sosem beszamelowym. Przed pieczeniem należy doprawić je miodem i czosnkiem - obróbka termiczna powinna odbywać się w 220 stopniach przez 90 minut. W trakcie jej trwania podlewaj mięso niewielką ilością wody. Gotową potrawę podawaj oczywiście z sosem beszamelowym.
Mięso z gęsi i królika
Beszamel idealnie komponuje się z mięsem z królika. Wystarczy skropić to ostatnie sokiem z cytryny, oprószyć solą oraz pieprzem i usmażyć na maśle. Na koniec warto polać je sosem z odrobiną soku z cytryny. Inną polecaną przekąską jest gęsina, najlepiej taka ugotowania w bulionie. W jej przypadku najlepiej sprawdzi się sos z gęstą śmietaną i startym serem.
Tarta z łososiem
Sos beszamelowy znakomicie smakuje w duecie z rybami - nierzadko uwzględnia się go w przepisach na tarty, np. takie z łososiem i szpinakiem.
Warzywa
Jakie warzywa warto zaserwować z sosem beszamelowym? Najlepiej twoje ulubione! Zwykle są to różyczki brokułu i kalafiora, ale równie dobrze można postawić na ziemniaki, cukinię, marchewkę czy fasolkę szparagową. Do wyboru, do koloru!









